گونه و گونه شناسی یکی از مباحث مهم نظری معماری است که در دو قرن گذشته مورد توجه بسیاری از پژوهشگران حوزه معماری بوده است. در این مقاله با تمرکز بر یکی از صاحب نظران این موضوع – جان فرانکو کانیجا- ضمن ارایه تعاریف مختلف از گونه و گونه شناسی به ریشه های فکری آن می پردازیم. هر چند که بنیان گذار این مدرسه ساوریو موراتوری است اما شاگردان او بودند که اندیشه های این معمار متفکر را رواج دادند. کانیجا با انتشار چندین کتاب در زمان زندگیش توانست شیوه ای خاص از توصیف و تحلیل موضوعات نظری موراتوری را ارایه دهد تا جایی که برخی بر شیوه اش نام "مکتب کانیجا" را نهاده اند در این مقاله برای نخستین بار با بهره گیری از منابع مختلف که اکثر آنها به زبان ایتالیایی هستند و در یک سیر تاریخی به معرفی دیدگاه کانیجا درباره گونه و گونه شناسی می پردازیم و تلاش خواهیم کرد بنیادهای نظری هر کدام از موضوعات مطرح شده را نیز بیان نماییم. یافته های این تحقیق نشان می دهد که معنا و مفهوم گونه از دیدگاه کانیجا به چه حوزه هایی از معرفت شناسی و هستی شناسی مرتبط می شود و همچنین خواهیم دید که این معنا و مفهوم صرفا در قالب مادی- کالبدی و در قالب زمان و مکان یا تاریخ مادی قرار می گیرد.
