عبدالحمید نقره کار، سمانه تقدیر، سلمان نقره کار، مهدی سلیمانی،
دوره 13، شماره 4 - ( 10-1404 )
چکیده
در راستای تحقق تمدن نوین اسلامی و اهداف «گام دوم انقلاب اسلامی»، رویکرد کلی در آموزش معماری باید در جهت «تحقق هویت اسلامی-ایرانی» در سرفصل و محتوای دروس و پرهیز از روشهای تقلیدی و ترجمهای باشد. در این راستا دانشکده معماری و شهرسازی دانشگاه علم و صنعت ایران با اصلاح برنامه آموزشی و اصلاح سرفصلها و محتوای دروس معماری با هدف تحقق هویت اسلامی و ایرانی در فرآیندهای آموزشی گام مهمی را برداشته است و این پژوهش سعی دارد راهبردها و راهکارهایی پیشنهادی در روش تدریس این دروس را که حاصل ساعتها مباحثه و مطالعه اساتید مربوطه درحوزه تدریس هریک از دروس چهارگانه معماری است ارائه دهد.
روش تحقیق این برنامه از نوع استدلال منطقی و بر اساس روش کلنگر و همهجانبهنگر اسلامی است که نسبت آن با دروس چهارگانه معماری بررسی میشود. این روش بهمنظور تحلیل مفاهیم و تطبیق آنها با أصول فرهنگ اسلامی و مقتضیات ایران در آموزش معماری به کار میرود. راهکارهای پیشنهادی ماحصل مطالعات تطبیقی در حوزه آموزش معماری در مراکز آموزشی مختلف در ایران و جهان و نشستهای تخصصی با اساتید با تجربه (بیش از30 ساعت)، در حوزه آموزش معماری در گروه معماری دانشگاه علم و صنعت ایران است. برنامه آموزشی پیشنهادی به چهار رویکرد اصلی پرداخته است: رویکرد اول: فرآیندهای انسانی در معماری که طراحی معماری را از «کل به جزء» و از «ایده تا پدیده» بهطور علت و معلولی میبیند؛ رویکرد دوم: مکتب الهی اسلام که مفاهیم اسلامی مانند: «اعتقادات، احکام و ارزشهای» را در طراحی معماری لازم و ضروری میداند؛ رویکرد سوم: انتخاب ماده و صورت فرایندهای انسانی را وابسته به مجموع شرایط مکانی و زمانی دانسته و رعایت دستاوردهای علوم تجربی را لازم میداند و رویکرد چهارم: آمادگی و پیشزمینه آموزشی که شامل دروس مقدماتی نظری و مهندسی است تا دانشجویان را برای طراحی معماری آماده کند. این رویکردها نه تنها بهدنبال ایجاد هویت اسلامی و ایرانی در رشته معماری هستند، بلکه فرآیندهای انسانی و آثار معماری را از منظرزیباییشناسی، فلسفه هنر و اصول سبک هنری از منظر اسلامی را نیز مورد بررسی قرار میدهند. در نهایت، هدف این برنامه،اصلاح سرفصل و محتوای دروس معماری در ایران برای تحقق «تمدن نوین اسلامی» از طریق آموزش اصولی و علمی است.
