جستجو در مقالات منتشر شده


2 نتیجه برای ثقه الاسلامی
شاخص سازی اصل محرمیت در شهرسازی ایرانی- اسلامی
عمید الاسلام ثقه الاسلامی، محمد امین احمدی بنکدار،
دوره 10، شماره 2 - ( 1-1401 )
چکیده
اصل "محرمیت" یکی از  اصول جهان بینی و فرهنگ اسلامی است که در زندگی اجتماعی مسلمانان، به عنوان یکی از ارزش های  مهم اخلاقی و فرهنگی در نظر گرفته می شود. در طول تاریخ شهرنشینی در ایران مفهوم محرمیت و  رعایت حریم خصوصی  از شکل گیری فضای معماری تا سازماندهی فضایی شهرها و نحوه قرار گیری و مکان گزینی عملکردهای شهری در کنار یکدیگر تاثیر گذار بوده است. از طرف دیگر، شهرسازی ایرانی- اسلامی باید به گونه ای باشد که علاوه بر پاسخ گویی به نیازهای ساحت مادی حیات انسان بتواند نیازهای ساحت های دیگر حیات انسانی(ساحت های روانی و روحی حیات) را نیز پاسخ گویی و تامین نماید و در این میان رعایت اصل محرمیت در تامین چنین نیازهایی نقش مهمی را بر عهده دارد. در شهرسازی معاصر کشور با به کارگیری اندیشه ها و نظریات غربی و تقلید از الگوهای مدرنیستی، اصل محرمیت نیز مانند بسیاری از  مفاهیم با ارزش دیگر به فراموشی سپرده شده است، به طوری که در حال حاضر کمتر به این مفهوم در برنامه ها و طرح های توسعه شهری توجه می شود. هدف از تحقیق حاضر تدوین معیارها و شاخص هایی جهت ظهور و تجلی مفهوم محرمیت در شهرسازی ایرانی- اسلامی است. روش تحقیق در این پژوهش مبتنی بر بازبینی سیستماتیک متون، مطالعات و تحقیقات مرتبط با موضوع و تحلیل محتوای اطلاعات جمع آوری شده است. مقاله حاضر در نتیجه گیری شاخص های مرتبط با اصل محرمیت را در مولفه های مختلف محیط شهری شامل مولفه های کالبدی- فضایی، عملکردی و اجتماعی- فرهنگی ارائه نموده  و به کارگیری آن ها در برنامه ها و طرح های توسعه شهری جهت ارتقاء کیفیت محیط های شهری را توصیه می نماید
تبیین مفهوم شهر امن از منظر قرآن کریم و روایات
عمید الاسلام ثقه الاسلامی،
دوره 14، شماره 2 - ( 2-1405 )
چکیده
نیاز به امنیت بعد از برآوردن نیازهای فیزیولوژیکی انسان از ضروری‌ترین نیازهای جامعه بشری و محیط های شهری محسوب می شود. تاکنون مطالعات کمی در ارتباط با مفهوم شهر امن در اندیشه اسلامی و به خصوص با بهره گیری از قرآن کریم انجام شده است. هدف از این تحقیق آن است تا بتواند به شناسایی معنا، مفهوم، معیارها و مولفه های سازنده شهر امن مبتنی بر آموزه های قرآن کریم دست پیدا کند. روش تحقیق این پژوهش کیفی با استفاده از روش تحلیل محتوای کیفی و با رویکردی اکتشافی است. منبع و مرجع اصلی درگردآوری اطلاعات قرآن کریم است و به همراه آن از نصوص دینی مرتبط شامل گزاره ها و روایات معتبر دینی و از جمله کتابهای تفسیری مرتبط نیز کمک گرفته شده است. در فرآیند تحقیق ۴۰ آیه شریفه از آیات قرآن کریم مرتبط با مفهوم امنیت انتخاب گردید. با استفاده از روش کد گذاری، کدها(معیارها) و در مراحل بعد، زیر مقوله ها(مولفه ها) و مقوله های اصلی(ابعاد) مفهوم امنیت از آیات شریفه مورد نظر استخراج گردیدند. نتایج تحقیق نشان می دهد، از منظر قرآن کریم امنیت مفهومی جامع بوده و شهر امن مفهومی چند بعدی است که در ساحت های مختلف زندگی انسان مطرح است. بر همین اساس و متناظر با ارکان و ویژگی های جامعه شهری، تعداد ۱۸ معیار در ارتباط با مفهوم امنیت استخراج گردید. چگونگی کاربرد معیارهای فوق در ابعاد مختلف محیط شهری مورد تبیین قرار گرفت.  معیارهای فوق در 5 دسته اصلی تقسیم بندی شدند که مولفه های تحقق شهر امن از منظر قرآن کریم هستند و شامل شهر ایمن و امنیت فردی، اجتماعی ، اقتصادی در شهر و امنیت فرهنگی و امنیت ذهنی، روانی و امنیت اُخروی برای زندگی انسان هستند. در نهایت مولفه های شهر امن در ۳ بعد و در تناظر با ساحت های حیات انسانی قابل طبقه بندی هستند و شامل الف) ساحت مادی حیات انسان،ب) ساحت روانی(نفسانی) حیات انسان،ج) ساحت معنوی(روحانی) حیات انسان می تواند در نظر گرفته شود.

صفحه 1 از 1     

کلیه حقوق این وب سایت متعلق به مجله پژوهش های معماری اسلامی می باشد.

طراحی و برنامه نویسی : یکتاوب افزار شرق

© 2026 CC BY-NC 4.0 | Journal of Researches in Islamic Architecture

Designed & Developed by : Yektaweb