fa تحلیل هندسه نظری و عملی کاربندی با تاکید بر گوشه‌سازی و نقاط اتصال در چپیره مطالعات موضوعی در معماری و شهرسازی اسلامی (مانند ايده های فضائی- هندسی، نمادها، آرايه ها، احجام و غیره) Subject- oriented researches in Islamic architecture and urbanism, eg. Spatial-geometrical ideas, symbols and ornaments پژوهشي Research <div style="text-align: justify;"><span style="line-height:2;"><span style="font-size:12px;"><span style="font-family:Tahoma;"><span style="direction:rtl"><span style="unicode-bidi:embed"><span lang="FA">کاربندی نوعی پوشش است که از ترکیب لنگه تاق‌هایی(باریکه تاقها) تشکیل می‌شود و برای پوشش زمینه به روش‌های مختلفی قابل اجرا است. از کاربندی در نقش چپیره‌سازی در محل انتقال گنبد از زمینه مربع به پرهون(دایره) استفاده شده است. چپیره‌سازی به دو دسته گوشه‌سازی و شکنج قابل تقسیم است که در زمینه‌های مختلفی اجرا شده‌اند؛ کاربندی توانسته است علاوه بر رفتار سازه‌ای، زیبایی معماری را نیز ایجاد کند. در هنگام ترسیم کاربندی بر روی زمینه‌ی مشخص؛ تعیین نقاط اتصال و هندسه نظری در ترسیم و هندسه عملی در زمان ساخت مرحله‌ مهمی محسوب می‌شود. هنگام ترسیم و اجرای کاربندی باید به آن توجه کرد زیرا در مرحله گوشه‌سازی گنبد بر روی زمینه دایره هندسه نظری و عملی متفاوت ز هم هستند. در پژوهش حاضر به بررسی نقاط اتصال و هندسه نظری و عملی در دو زمینه مربع و مستطیل، کاربندی اجرا شده در گوشه‌سازی پرداخته می‌شود. این پژوهش از نوع پژوهش های نظری است که با روش توصیفی-تحلیلی و استفاده از تحلیل‌های کمی و کیفی کار شده است. و اطلاعات لازم از طریق مطالعات کتابخانه‌ای و پیمایش‌های میدانی و تحلیل نمونه‌های در دسترس انجام شده است. نتایج پژوهش نشان می‌دهد: اول: گوشه‌سازی از لحاظ شکلی فیل‌گوش یا سکنج و از لحاظ زمینه به دو دسته مربع و مستطیل قابل اجرا است. دوم: برای ترسیم دو بعدی گوشه‌سازی در زمینه مربع و مستطیل باید عدد بدست آمده از شمارش شاپرک‌ها را به اضافه عدد 4 کرد ولی برای مدلسازی سه بعدی در زمینه مربع نیازی به اضافه کردن عدد 4 نیست ولی در زمینه مستطیل باید به اضافه عدد 2 کرد. عدد‌های مذکور کست و افزود می‌باشد. سوم: برای اجرا و مدلسازی یک کاربندی باید نقاط اتصال بدست آمده از شمارش ردیف‌ها را منهای عدد 1 کرد زیرا زمانی که منهای عدد 1 نکرده و شروع به اجرا و ترسیم گردد یک ردیف شاپرک اضافه در کاربندی به وجود می‌آید و این نشان می دهد: هندسه نظری و هندسه عملی نقاط اتصال کاربندی یکسان نیست.</span></span></span></span></span></span></div> <div style="text-align: justify;"><span style="font-size:12px;"><span style="font-family:Times New Roman;"><span style="line-height:normal"><span style="unicode-bidi:embed">Karbandi is a type of covering that consists of a combination of arched lintels (narrow arches). And it can be applied to roof coverings in various ways. One of the methods that Iranian architects have used to build Chapireh is the use of karbandi. Which is used in various parts of corner making, including cornering or Shekanj. And the various contexts in which the dome has been implemented have enabled Karbandi to create architectural beauty in addition to structural behavior. And in designing the layout on its grounds; determining the connection points and theoretical and practical geometry is considered a vital step. Because each karbandi has a certain theoretical and practical geometry. In the present study, the connection points and theoretical and practical geometry in two fields of square and rectangular karbandi implemented in corner construction will be examined. This research is a qualitative research type, which is done using a descriptive-analytical method and the necessary information was obtained through library studies and sample analysis. Therefore, in order to achieve the results of this research, the use of corner construction in various buildings was first examined. The plan and three-dimensional view of each of the structures were examined and analyzed in terms of practical and theoretical geometry. The results of the research show that a) corner construction can be divided into two categories: shape and field. In terms of shape, it can be applied to two categories: square and rectangle, and in terms of field, it can be applied to two categories: 2) The theoretical and practical geometry of cornering in the field of squares and rectangles is not the same. For a two-dimensional drawing, the number obtained from counting the butterflies must be added to the number 4, but for three-dimensional modeling, there is no need to add the number 4. 3) The theoretical and practical geometry of the connection points are not the same. To implement and model a karbandi, the connection points (d) obtained from counting the rows must be subtracted from the number 1 because when we do not subtract the number 1 and start implementing and drawing, an additional butterfly row is created in the karbandi, which is not correct.</span></span></span></span></div> چپیره‌سازی, گوشه‌سازی, کاربندی در چپیره‌سازی, هندسه ‌نظری و عملی کاربندی Karbandi in the Shikanj, Chapireh-making, Cornering, Theoretical and Practical Geometry 0 0 http://jria.iust.ac.ir/browse.php?a_code=A-10-2295-1&slc_lang=fa&sid=1 Samira Altaha Bonab سمیرا آل طه بناب s.aletaha@tabriziau.ac.ir 1800319475328460010488 1800319475328460010488 No Faculty of Architecture and Urbanism, Tabriz Islamic Art University, Tabriz, Iran. گروه معماری و شهرسازی، دانشگاه هنر اسلامی تبریز، تبریز، ایران. Ahad Nejad Ebrahimi احد نژاد ابراهیمی ahadebrahimi@tabriziau.ac.ir 1800319475328460010489 1800319475328460010489 Yes Faculty of Architecture and Urbanism, Tabriz Islamic Art University, Tabriz, Iran. گروه معماری، دانشکده معماری و شهرسازی، دانشگاه هنر اسلامی تبریز، تبریز، ایران.