http://www.iust.ac.ir مجله علمی و پژوهشی طرح و نماد - مقالات نشریه - سال 1393 جلد6 شماره7 Yektaweb Collection - https://yektaweb.com fa 1393/4/10 http://www.iust.ac.ir/jfa/browse.php?a_id=103&sid=1&slc_lang=fa <div style="text-align: right">چکیده</div><div style="text-align: right">معماری و اشیای خانگی بجا مانده از قرون اولیه اسالمی در ایران، از جمله مظاهر مادی فرهنگ و تمدن پیشین می باشند. </div><div style="text-align: right">همچنین نمادها و اعتقادات بکار رفته در طراحی ظروف خانگی و معماری، چه از دید شکل و فرم و چه از دید نقش و تزیین، </div><div style="text-align: right">از جمله مظاهر معنوی جلوه گر شده در این آثار هستند. با بررسی فرم و نقش و تزیینات بکار رفته در معماری و اشیای خانگی </div><div style="text-align: right">در دوره های تاریخی، که یکی از جلوه های اعتقادات مردم هستند، می توان به چگونگی تأثیر نماد ها و اعتقادات در طراحی </div><div style="text-align: right">معماری و اشیای خانگی دست یافت. </div><div style="text-align: right">در بسیاری از هنرهای سنتی گذشته نوعی ارتباط با طبیعت و جهان هستی و امر قدسی مشاهده می شود. گویی انسان طراح </div><div style="text-align: right">یا صنعتگر، هنگامی که به آفرینش صنعتی و هنری دست می یازد، خود را با طبیعت و جهان هستی و خالق کل جهان هستی </div><div style="text-align: right"> در ارتباط قرار میدهد. شاید بتوان گفت اهمیت نقش نمادها و اعتقادات در زندگی و هنر ایرانیان در گذشته، تا اندازه ای است </div><div style="text-align: right">که باعث جامعه ای نماد پرور شده بود و هنر و زندگی از یکدیگر جدا نمی نمود. در مقاله حاضر تالش شده است به تبیین تاثیر </div><div style="text-align: right">اندیشه های اسالمی و نمادهای آنها در شکل گیری تزئینات خانه و ظروف خانگی قرون اولیه اسالمی پرداخته شود. به عبارت </div><div style="text-align: right">دیگر، کار اصلی این مقاله، نمایاندن تجلی اندیشه های اسالمی در شک لگیری و فرم و نقش پردازی معماری و اشیای خانگی </div><div style="text-align: right">ایران است. روش انجام این تحقیق بر اساس هدف، تاریخی - تطبیقی و تحلیل محتواست و فرضیه این تحقیق عبارت است از: </div><div style="text-align: right">در طراحی و شکل گیری معماری و اشیای خانگی قرون 5-3 هجری در ایران اندیشه ها و نمادهای اسالمی نقش داشته اند. </div><div style="text-align: right">جهت بررسی این فرضیه، ابتدا به معرفی و گونه شناسی ظروف خانگی از یک سو و نیز معرفی برخی نمونه های به جای مانده </div><div style="text-align: right">از معماری این قرون پرداخته می شود و سپس مبانی شکل گیری این ظروف و اندیشه های اسالمی بوسیله تفسیر نمادهای </div><div style="text-align: right">نقش پردازی شده بر آنها، تحلیل و تبیین می گردد. در نتیجه می توان تاثیر اندیشه های اسالمی را در دو گروه نقوش غیر </div><div style="text-align: right">پیکره ای و نمادهای معنوی طبقه بندی نمود .</div> محمد تقی آشوری http://www.iust.ac.ir/jfa/browse.php?a_id=104&sid=1&slc_lang=fa شناخت ارزش ها، تفاوت های رفتاری و نحوه استفاده از پارک های شهری در طراحی مناسب فضای سبز شهری و مدیریت استراتژیک آن بسیار مهم است. بنابراین نگرش شهروندان نسبت به فضاهای سبز شهری می تواند تاثیر شایسته ای در بهبود نقش عملکردی و پویایی آن داشته باشد. با توجه به کمبود اطالعات درباره نگرش کاربران ایرانی نسبت به فضای سبز شهری، در این پژوهش سعی شده تا به مطالعه الگوهای استفاده، ترجیحات و نیازهای کاربران در فضاهای سبز شهری تحت دو محور کلی »نگرش های عملکردی و گرایشات فرهنگی کاربران فضای سبز شهری« و »بعد احساسی و منافع بدست آمده از فضاهای سبز شهری« پرداخته شود. جهت شناخت ویژگی های رفتاری کاربران تهرانی در فضای سبز شهری، در روش توصیفی- تحلیلی، متون تخصصی مختلف بررسی و معیارهای بدست آمده، از طریق پیمایش میدانی و تکمیل 430 پرسشنامه در شش پارک شهری مورد تجزیه و تحلیل قرار گرفته است. نتایج حاصله از این اطالعات و قیاس آن با تحققات صورت گرفته در ایران و سایر کشورها، بیانگر شباهت ها و تفاوت هایی می باشد. کاربران تهرانی در پارک های شهری کمترین حضور را به منظور شرکت در جمع های بزرگ خانوادگی دارا می باشند و همچنین الویت اول در استفاده از فضای سبز شهری برای شهروندان تهرانی، پیاده روی و بهره بردن از امکانات ورزشی آن است. فاصله گرفتن از اضطراب شهری، رسیدن به آرامش، سرزندگی و تفکر - تمرکز از دیگر قابلیت های مورد توجه استفاده کنندگان در فضاهای سبز شهری تهران است. مهدی خاک زند http://www.iust.ac.ir/jfa/browse.php?a_id=105&sid=1&slc_lang=fa در این مطالعه توصیفی، تبیین و ارائه نمونه های تاریخی و معاصر »تجربه خوشآیند« مورد توجه بوده و به عنوان یک تحقیق مبتنی بر جامعهایرانی سعی دارد، به این سؤال پژوهشی پاسخ دهد که: »آیا بین معیارهای نسل جوان امروز و نسل گذشته ایرانی در مورد تجربه خوشایند اختالف وجود دارد؟« پژوهش پیش رو با بررسی تأثیر فردگرایی و جمعگرایی فرهنگی در درک تجربه خوشایند و برشمردن اختالف در دی دگاه دو نسل امروز و گذشته جامعهایرانی در این مورد، به دنبال کشف معیارهایی همخوان با فرهنگ امروز ایران در مورد تجربه خوشایند برای هر دو نسل ایرانی است. از آنجایی که تفکر طراحی امروز نشئت گرفته از جوامع فردگرا به نظر می رسد؛ این تفکر و طراحی حاصل از آن، جوامع جمعگرا را خواه نا خواه به سمت ً تعارضات ناشی از آن در جامعه کاهش یابد؛ فردگرایی سوق میدهد. برای آنکه شتاب به سمت فردگرایی، شوک و نهایتا شناخت جنبه های مثبت و منفی هر دو نوع تفکر امری الزم است. این پژوهش به معرفی سطوح طراحی احساسگرا، سطوح نرم افزار ذهنی و انواع لذت می پردازد؛ سپس جمعگرایی و فردگرایی را به عنوان دو بعد فرهنگی در مورد ایران مورد بررسی قرار میدهد و در آخر لذت های مورد نیاز هر نسل که لزوم تقویت آن ها از طریق طراحی برای تفاهم بیشتر به نظر می رسد را استنتاج می نماید. حسن صادقی نائینی http://www.iust.ac.ir/jfa/browse.php?a_id=106&sid=1&slc_lang=fa در گذر از دیروز به امروز، همچنان که با بحران گسیختگی فرهنگی و اجتماعی جوامع مواجه هستیم، چندپارگی شهرها به عنوان ظرفی که پذیرنده وضعیت جدید است به روشنی رخ می نماید. عبور بزرگراه از میان محالت قدیمی و با هویت، ایجاد تقاطع های غیر همسطح با سرعت باال در خیابان های شهری، ساختمان های عظیم و خارج از مقیاس از مظاهر وضعیتی است که ذکر آن رفت. پژوهش حاضر با دغدغه یافتن راه حل بهبود وضعیت از هم گسیخته فضاهای شهری معاصر و با هدف تعدیل شرایط محیطی موجود، انسجام کالبدی ـ فضایی جسم شهر را مورد بررسی قرار داده است؛ در این راستا از مطالعه و بررسی » مبانی نظری مفهوم انسجام« و » رویکردهای عام ایجاد انسجام در شهر« و تطبیق و قیاس نتایج آنها، »هنجارهای کیفی طراحی فضای شهری منسجم«استنتاج شده است و مفهوم هر یک تشریح شده و در پایان تعریفی از فضای شهری منسجم ارائه گردیده است. عبد الهادی دانشپور http://www.iust.ac.ir/jfa/browse.php?a_id=107&sid=1&slc_lang=fa در اکثر شهرهای ایران، مکان یابی سایت و ای ستگاه راهآهن بیش از شصت سال پیش صورت پذیرفته است. بنا به توسعه بیش از حد شهرها و به موازات اهمیت یافتن نقش بی ن المللی، منطقهای و محلی حمل و نقل ریلی چه به لحاظ گردشگری، مسافر و بار، بازنگری و ساماندهی فضاهای شهری فوق بسیار حائز اهمی ت میباشد. در کشورهای اروپایی و خاصه آلمان در قلب فرانکفورت، مجموعه شهری با تولدی دوباره روبرو شده است. مجموعه طراحی شهری با هدف ایجاد نخستی ن شهر آسمانخراش اروپایی با 3 و دستی ُ ارانش در شرف تکوین است. 2 و همکاران، و اسپیر 1 ، فان حمایت بانک اتحادیه اروپایی توسط مشاورانی چون جردن و مولر 4، نوشتار حاضر با سیری اجمالی از روند پروژه هایی مشابه با توجه به تعدد و پیچیدگی نظری ههای 1980 تاکنون )چون واسازی 9، نازیک10، هنجاری و ارزشی11 و گایا12( به بررسی و ارزیابی اجمالی آن پرداخته 8، اکوتک 7 ، ارگانیتک 6، سطوح نرم 5، حباب لب شده است. از این رو با مد نظر قراردادن تجارب فوق برای ارتقاء سایت و ای ستگاه راهآهن تهران امید است این تالش بسترسازی الزم جهت اخذ تصمی م های منطقیتر را صورت دهد. منصور سپهری مقدم http://www.iust.ac.ir/jfa/browse.php?a_id=108&sid=1&slc_lang=fa در اکثر شهرهای ایران، مکان یابی سایت و ای ستگاه راهآهن بیش از شصت سال پیش صورت پذیرفته است. بنا به توسعه بیش از حد شهرها و به موازات اهمیت یافتن نقش بی ن المللی، منطقهای و محلی حمل و نقل ریلی چه به لحاظ گردشگری، مسافر و بار، بازنگری و ساماندهی فضاهای شهری فوق بسیار حائز اهمی ت میباشد. در کشورهای اروپایی و خاصه آلمان در قلب فرانکفورت، مجموعه شهری با تولدی دوباره روبرو شده است. مجموعه طراحی شهری با هدف ایجاد نخستی ن شهر آسمانخراش اروپایی با 3 و دستی ُ ارانش در شرف تکوین است. 2 و همکاران، و اسپیر 1 ، فان حمایت بانک اتحادیه اروپایی توسط مشاورانی چون جردن و مولر 4، نوشتار حاضر با سیری اجمالی از روند پروژه هایی مشابه با توجه به تعدد و پیچیدگی نظری ههای 1980 تاکنون )چون واسازی 9، نازیک10، هنجاری و ارزشی11 و گایا12( به بررسی و ارزیابی اجمالی آن پرداخته 8، اکوتک 7 ، ارگانیتک 6، سطوح نرم 5، حباب لب شده است. از این رو با مد نظر قراردادن تجارب فوق برای ارتقاء سایت و ای ستگاه راهآهن تهران امید است این تالش بسترسازی الزم جهت اخذ تصمی م های منطقیتر را صورت دهد. منصور سپهری مقدم http://www.iust.ac.ir/jfa/browse.php?a_id=109&sid=1&slc_lang=fa استفاده از نمای دو پوسته، از اوایل قرن بیستم آغاز شد. از سه دهه ی پیش به این سو، استفاده از آن در میان طراحان، روز به روز در حال گسترش است. کارایی نمای دو پوسته در هر منطقه، وابستگی زیادی به اقلیم آن منطقه دارد. به همین دلیل اگر نمای دو پوسته به درستی طراحی نشود؛ نه تنها مصرف انرژی در ساختمان را کاهش نمیدهد، بلکه می تواند باعث افزایش مصرف شود. این در حالی است که مطالعات الزم در مورد کارایی نماهای دو پوسته در اقلیم های مختلف، از گستردگی مناسبی برخوردار نیست. این تحقیق به دنبال افزایش بهره وری نما های دو پوسته ی جنوبی در رشت، با استفاده از ترفند های طراحی می باشد. برای این منظور ابتدا چارچوب نظری پژوهش، بر اساس مطالعات کتابخانه ای تدوین شده است. سپس با استفاده از روش گسسته ی بررسی جریان هوا و به وسیله ی نرم افزار انرژی پالس )با رابط کاربری دیزاینبیلدر( مدل سازی حالت های مورد نظر در پژوهش، انجام شده اند. برای انجام ارزیابیها، بار های سرمایشی و گرمایشی سالیانه برای مدل های ارائه شده از نمای دو پوسته، محاسبه شده است. در این مطالعه، از میان عوامل موثر بر کارایی نمای دو پوسته، فاکتورهای نسبت سطوح شفاف )پنجره( به دیوار برای الیه ی خارجی، عرض حفره ی هوا و تناسبات عرض به ارتفاع نما مورد بررسی قرار گرفته و حالت بهینه ی هر کدام از این عوامل مشخص شده است. عباس ترکاشوند http://www.iust.ac.ir/jfa/browse.php?a_id=110&sid=1&slc_lang=fa شهر یزد به عنوان شهر خشت خام جهان، صدها خانه تاریخی را در دل خود جای داده است که عمومادر ادوار مختلف تاریخی، تغییرات فراوانی در کل و اجزاء به خود دیده اند. پژوهش حاضر تغییرات تناسبات بازشو در- پنجره از دوره قاجار تا پهلوی مدنظر قرار می دهد تا به این موضوع پرداخته شود که آیا سیر تحول رابطه تناسبی در دوره مذکور معنی دار است یا خیر؟ برای این منظور شاخصه های کالبدی و ابعاد سطح در- پنجره در 20 نمونه و در سه دوره زمانی، به تفکیک مورد ارزیابی قرار خواهد گرفت. روش تحقیق این پژوهش، استفاده از شاخص های میانگین آماری با فاصله اطمینان 95% می باشد. نتایج تحقیق نشان می دهد میانگین نسبت ارتفاع به عرض قسمت بازشو و قاب اصلی در دوره سوم نسبت به دوره دوم و قاب اصلی در دوره دوم نسبت به دوره اول در جهت کاهش معنی دار بوده ولی در قسمت بازشو دوره دوم نسبت به دوره اول اختالف معنی داری وجود ندارد. مهدی فاضلی