عنوان نشریه

طراحی و حل یک مدل یکپارچه توزیع و موجودی در حالت پس‌افت

محمدعلی موفق پور

هدف از این تحقیق طراحی و حل یک مدل برای برنامه ریزی توزیع و موجودی در زنجیره تامین است. یک مدل برنامه ریزی ریاضی مختلط عدد صحیح برای یک شبکه توزیع سه سطحی توسعه داده شده است که هزینه های معمول در مدیریت زنجیره تامین و هزینه های دیرکرد و زودکرد را در نظر می گیرد. مدل توسعه داده شده همچنین تقاضای با محدودیت زمانی در ارضا، محدودیت در ظرفیت حمل، تحویل و ذخیره را در نظر می گیرد و به عنوان خروجی نوع وسیله حمل را نیز مشخص می کند. حل این مدل چند دوره ای، چند کالایی، با چند مد حمل به دلیل تعداد زیاد متغیرهای عدد صحیح، برای ابعاد واقعی در زمان منطقی قابل حصول نیست لذا یک الگوریتم ممتیک توسعه داده شده است. الگوریتم ممتیک توسعه داده شده از آن رو که بر چارچوب الگوریتم ژنتیک بنا شده است، از مزایای الگوریتم ژنتیک سود می برد و از سوی دیگر چون در مرحله ارزیابی کروموزوم ها با استفاده از جستجوی محلی کیفیت کروموزوم ها ارتقا می یابد، به طور متوسط انتظار می رود جواب هایی به مراتب بهتر از الگوریتم ژنتیک به دست آید. نتایج محاسباتی برتری کارایی روش حل توسعه داده شده را نسبت به روش عمومی حل مسایل برنامه ریزی ریاضی مختلط نشان می دهد.

مسأله یکپارچه پذیرش سفارش و زمانبندی با ماشین های موازی متفاوت در سیستم ساخت بر اساس سفارش

محمد سعید صباغ

در مقاله حاضر، یک سیستم ساخت بر اساس سفارش(MTO) با چند ماشین موازی مختلف مورد مطالعه قرار گرفته است. با توجه به محدودیت ظرفیت ماشین ها و الزامات مورد نظر برای تحویل به موقع سفارشات، می توان فقط تعداد محدودی از سفارشات را برای بیشینه کردن سود مورد پذیرش قرار داد. بر این اساس، یک مدل برنامه ریزی ریاضی خطی مختلط عدد صحیح (MILP) برای مسأله یکپارچه پذیرش سفارشات و زمانبندی (OAS) برروی ماشین ها ارائه شده است. همچنین از آنجائیکه زمان پردازش سفارشات برروی ماشین ها غیرقطعی می باشد، همزاد استوار مدل پیشنهادی ارائه گردیده است. زمان حل مدل های پیشنهادی حتی برای مسائل کوچک نیز در پاره ای از موارد بسیار طولانی بوده و لذا توسعه ای از الگوریتم تفکیک سازی تو در تو (NP) بنام الگوریتم تفکیک سازی بیرونی و درونی ارائه شده است. بررسی های عددی نشان داده اند که الگوریتم پیشنهادی کارائی مطلوبی چه به لحاظ زمانی و چه به لحاظ یافتن یک جواب خوب نسبت به نرم افزار GAMS /CPLEX دارد.

بررسیِ اقتصادیِ اندازه‌ی دسته تولید در حالت چند محصولی با در نظر گرفتن امکان تولید قطعات معیوب

وحید خداکرمی

مدلِ مقدار اقتصادیِ تولید یکی از مشهورترین مدلهای کنترل موجودی است. در مدلهای تولید اقتصادی، امکان تولید قطعات معیوب وجود دارد، که در نظر نگرفتن این امر، موجب می شود هزینه های احتسابی، غیر واقعی جلوه کنند. ضمناٌ وجود تورم و ارزش زمانی پول در مدل های اقتصادی، اختلاف قابل توجهی در محاسبات هزینه ایجاد می کند. در این مقاله تولید قطعات معیوب در حالت چندمحصولی با در نظر گرفتن تورم و ارزش زمانی پول، مورد بررسی قرار می گیرد. در نظر گرفتن حالت چندمحصولی در این مباحث یک تحلیل جدید می باشد، که تاکنون انجام نشده است. مطالعات در این زمینه نشان می دهد که وارد کردن موضوع تورم و ارزش زمانی پول در مدیریت و کنترل موجودی، منجر به تغییر دسته تولید بهینه خواهد شد. بدلیل آنکه پیدا کردن سیکل بهینه با روش مشتق گیری، مشکل است، از ترکیب دو الگوریتم جستجوی شتابدار و دیکوتوماس در تعیین نقطه بهینه استفاده می شود. در نهایت تحلیل حساسیت براساس پارامترهای نرخ بهره، نرخ تورم و نرخ توأم انجام شده است. نتایج نشان می دهد که در نظر نگرفتن تورم و نرخ بهره باعث خطا در محاسبه ی هزینه می شود.

تحلیل اثر بخشی خطای انسانی و تئوری یادگیری در قابلیت اطمینان سیستم خنک کننده راکتور تحقیقاتی تهران

کامران سپانلو

درصد بالای خطای انسانی در وقوع حوادث در سیستم های پیچیده بزرگ همچون نیروگاه های هسته ای ، این نتیجه را در برداشته که خطای انسانی، عامل عمده حوادث و پیامد های ناگوار آنها بوده است. با این حال انسان ها به دلیل برخی ویژگی ها همچون قابلیت انعطاف، تطبیق پذیری سریع و از همه مهمتر یادگیری و تجربه پذیری ، در این سیستم ها نگه داشته شده اند. یادگیری، تجربه ای مبتنی بر آموزش است که به منظور ایجاد تغییری نسبتاً پایدار در انسان صورت می گیرد. این تغییر که در برگیرنده ایجاد شرایط مناسب در رفتار، ادراک، عادات، افکار و نهایتاً عملکرد ها است، به عنوان اساسی ترین جلوه یادگیری قلمداد می شود. در این مقاله با استفاده از روش HEART در کمی سازی خطای انسانی و دخالت آن در احتمال خرابی هر یک از اجزاء متأثر از خطای انسانی موجود در سیستم خنک کنندگی راکتور تحقیقاتی تهران، و مقایسه آن با ارزیابی کمی یادگیری وارد شده با استفاده از روش ابداعی 22 معیار، جهت تحلیل اثر بخشی تئوری یادگیری در کاهش احتمال خطای انسانی به خصوص در شرایط بحرانی برای وظیفه اپراتوری هدایت کننده راکتور به طور ویژه نشان داده شده است. نتایج حاصل میزان احتمال بروز هر یک از چهار حادثه محتمل در راکتور را در حالت کلاسیک و نیز در حالت دخالت خطای انسانی و بحث یادگیرندگی انسان، با شرایط و روش های اعمالی و نیز عوامل مهم تاثیر گذار برای اجزاء تاثیر پذیر را در افزایش قابلیت اطمینان کل، با استفاده از کد محاسباتی تحلیل احتمالات ایمنی (RELAB) با هم مقایسه کرده و صحت روش و احتمال کلی بروز هر یک از حوادث را با احتمال داده های ژنریک تایید کرده است.

مسیریابی بهینه در مسئله لجستیک میلک ران با محدودیت زمانی و تقاضای ناسازگار

اسماعیل مهدی زاده

فرآیند حمل و نقل یکی از فرآیندهای اصلی لجستیک بوده که محققان همواره با طراحی سیستمهای مناسب حمل و نقل سعی در کمینه نمودن هزینه های ناشی از آن نموده اند. یکی از این سیستمها، لجستیک میلک ران می باشد و به عنوان گام بعدی تولید ناب که موجب کاهش زمان سیکل، سطح موجودی و آزاد سازی فضای انبارش می شود، شناخته شده است. در این پژوهش یک مدل پیشنهادی مبتنی بر خوشه بندی ارائه شده که در فاز اول تامین کنندگان را به منظور ایجاد سازگاری در مواد و قطعات مورد حمل، خوشه بندی نموده و سپس در فاز دوم برای تامین کنندگانی که در یک خوشه قرار گرفته اند، مسیریابی بهینه با هدف کمینه کردن هزینه های سفر و زمان سفر با در نظر گرفتن دو محدودیت مهم حداکثر ظرفیت و زمان سفر برای هر وسیله نقلیه را انجام می دهد. الگوریتم پیشنهادی با الگوریتم ژنتیک حل شده و به منظور تنظیم پارامترها از روش تاگوچی بهره گرفته شده است. در نهایت نتایج حاصله از اجرای الگوریتم پیشنهادی با نتایج حاصل از نرم افزار لینگو، کارایی الگوریتم پیشنهادی را تصدیق می کنند.

تحلیل زنجیره‌ی تأمین VMI غیرامانتی دو سطحی شامل یک تولیدکننده و چند خرده‌فروش با درنظر گرفتن ارزش زمانی پول

ناصر ملاوردی

مدیریت موجودی توسط فروشنده (VMI) یکی از استراتژی هایی است که به طور گسترده در زمینه ی یکپارچه سازی و ساده سازی زنجیره ی تأمین استفاده می شود. VMI، مشارکتی بین تأمین کننده (اغلب تولیدکننده) و خرده فروشان است که به موجب آن تأمین کننده تصمیمات مربوط به بازپرسازی خرده فروشان را اتخاذ می کند. از آن جا که در مطالعات پیشین ارزش زمانی پول در مدل های تحلیلی VMI منعکس نشده است؛ در این پژوهش برای اولین بار مدل جدیدی برای زنجیره ی تأمین دو سطحی یک تولیدکننده و چند خرده فروش تحت برنامه ی VMI غیرامانتی (non-consignment VMI) با درنظر گرفتن ارزش زمانی پول ارائه می شود. به منظور وارد کردن ارزش زمانی پول ابتدا ارزش فعلی هزینه ها در طی یک دوره محاسبه و سپس به افق بی نهایت تعمیم و بعد به هزینه ی همسنگ سالیانه تبدیل می شود. همچنین نشان داده می شود که تحت سیستم VMI غیرامانتی هزینه ی خرده فروشان نسبت به سیستم سنتی (بدون VMI) از کاهش زیادی برخوردار ولی تولیدکننده با افزایش هزینه مواجه می شود. در این پژوهش دلایل همکاری تولیدکننده با برنامه ی VMI علی رغم افزایش هزینه هایش به روشنی تبیین می شود. درنهایت تحلیل حساسیت به منظور بررسی تأثیر پارامترهای مختلف مدل بر جواب بهینه انجام می شود. نتایج علاوه بر درستی رفتار مدل نشان می داد که با درنظرگرفتن هزینه ی جریمه ی بالا به ازای هر واحد کالا، مدل ارائه شده می تواند برای زنجیره ی تأمین با محدودیت ظرفیت نیز به کار گرفته شود.

ارائه یک چارچوب مفهومی برای تعامل بین چالشها و راهکارهای تسهیم دانش در مراحل چرخه حیات پروژه در سازمانهای پروژه محور (مطالعه موردی: شرکت مهندسین مشاور سازه پردازی ایران)

پیمان اخوان

هدف از این تحقیق بررسی چالشها و راهکارهای تسهیم دانش در مراحل چرخه حیات پروژه در سازمانهای پروژه محور می باشد. بدین منظور شرکت سازه پردازی ایران به عنوان یک سازمان پروژه محور مورد مطالعه قرار گرفته است. در این راستا با مرور ادبیات تحقیق و مصاحبه با خبرگان حوزه های مدیریت دانش و مدیریت پروژه نسبت به شناسایی چالشها و راهکارهای تسهیم دانش اقدام گردید. در گام بعدی با استفاده از پیمایش پرسشنامه ای، بررسی اسناد رسمی و مصاحبه با مدیران سازمان، وضعیت موجود سازمان در خصوص هر کدام از چالشها و راهکارها در مراحل مختلف چرخه حیات پروژه مورد مطالعه قرار گرفت. نتایج تحلیلهای انجام شده حاکی از وجود چالشهای مختلف بر سر راه تسهیم دانش در گروههای مختلف شناسایی شده و در مراحل چرخه حیات پروژه که در این تحقیق مورد مطالعه قرار گرفتند، می باشد. از طرف دیگر برای غلبه بر چالشهای ذکر شده، راهکارهای مختلفی در گروههای مختلف و در مراحل مختلف چرخه حیات پروژه مورد شناسایی قرار گرفت که در این تحقیق تلاش شده از طریق ارائه یک چارچوب مفهومی، راهکارهای غلبه بر چالشهای شناسایی شده برای تسهیم دانش در مراحل چرخه حیات پروژه ها ارائه گردد.

مکان‌یابی ایستگاه‌های امداد جاده‌ای با استفاده از مدل تلفیقی صف هایپرکیوب و الگوریتم ژنتیک (مورد مطالعه: بزرگراه تهران- قم)

علی مروتی شریف آبادی

تخصیص و مکان یابی ایستگاه های امداد جاده ای، به دلیل داشتن تأثیرات زیاد بر نحوه ی خدمت دهی به رخدادهای جاده ای، مورد توجه محققان زیادی قرار گرفته است. هدف اصلی این مسائل، مکان یابی بهینه ی ایستگاه های امداد جاده ای و تقسیم بندی نواحی تحت خدمت، جهت تخصیص مناسب آن ها به خدمت دهنده ها است. این مسائل معیار های عملکردی سیستم از جمله مدت زمان انتظار مشتری را بهبود داده و از طرفی اهداف سازمان خدمت دهنده را برآورده ساخته و رضایت مشتری و خدمت دهنده را در پی خواهد داشت. در این تحقیق تخصیص ایستگاه های امداد خودرو ایران در طول بزرگراه تهران-قم، با استفاده از مدل صف هایپرکیوب (یکی از معروف ترین مدل های صف در زمینه ی مکان یابی)، مورد بررسی قرار گرفته است. بدین منظور، پس از تعیین تعداد حالات سیستم، معادلات تعادلی هر حالت سیستم با استفاده از نمودارهای آهنگ تعادل استخراج شده است. سپس با استفاده از احتمالات حدی به دست آمده، معیار های عملکردی سیستم، مانند میزان بار کاری هر خدمت دهنده و مدت زمان انتظار مشتری جهت دریافت خدمت محاسبه شده است. در ادامه با طراحی و اجرای الگوریتم ژنتیک، تغییر بهینه ی قابل اجرا در عمل، در اندازه ی نواحی تخصیص داده شده به هر خدمت دهنده، با هدف کمینه کردن میزان عدم توازن بار کاری خدمت دهنده ها و مدت زمان انتظار مشتری، انجام شده است.

طراحی شبکه زنجیره تأمین امداد رسانی با استفاده از رویکرد بهینه سازی استوار داده های بازه ای

آرمین جبارزاده

این مقاله به ارائه یک مدل طراحی شبکه زنجیره تأمین امداد رسانی سه سطحی شامل تأمین کنندگان، مراکز توزیع امداد و نقاط آسیب دیده (نقاط تقاضا) در شرایط عدم قطعیت پرداخته است. جهت لحاظ نمودن عدم قطعیت موجود در پارامترهای تقاضا، تأمین و مولفه های هزینه ای مسئله، از رویکرد بهینه سازی استوار داده های بازه ای استفاده شده است. مدل استوار ارائه شده قادر است تا با هدف کمینه نمودن مجموع هزینه های زنجیره تأمین، به صورت همزمان تصمیمات بهینه مکان یابی و تخصیص محصولات امدادی در زنجیره تأمین را تعیین نماید. در نهایت، با بهره گیری از داده های حاصل از مطالعه موردی وقوع زلزله در مناطق زلزله خیر شمال و جنوب البرز مرکزی، مدل ارائه شده مورد آزمون قرار گرفته و کاربرد پذیری آن در شرایط واقعی نشان داده شده است.