عنوان نشریه

چالشهــای پیش روی سیاســت‌گذاری علم و فناوری

چکیده: با پیدایش حوزه های جدید فناوری، اقتصاد موسوم به اقتصاد دانشی و تحولات ناشی از جهانی شدن، سیاستگذاری علم و فناوری دیگر فرایند ساده ای چون اولویت گذاری چند فناوری و سپس تاکید روی آنها نیست، بلکه سیستمی پیچیده است که تمام ابعاد جامعه را دربرمی گیرد.

این مقاله با هدف تحلیل چالشهای پیش روی سیاست گذاری علم و فناوری در جمهوری اسلامی ایران، و سناریوهای پیش روی ایران، نخست مطالعات مربوط به تغییر انگاره های اقتصادی، مدیریتی، علمی، فناوری، اجتماعی و جهانی شدن، و تاثیرات آنها در سازمانها، شرکتها و جوامع به منظور بدست آوردن درکی درست از دشورایها و پیچیدگی های پیش روی سیاست گذاری علم و فناوری را ترکیب می نماید. در گام بعدی چشم انداز و چالشهای داخلی ایران تبیین می گردد. در مرحله سوم با مروری بر مدلهای مختلف تدوین سیاست، متدولوژیها و ابزارهای مناسب معرفی می گردد. در انتها نیز سناریوهای مختلف پیش روی کشور بحث می شود.

نقش اعداد تصادفی در شبیه سازی و بررسی تحلیلی الگوریتم‌های تولید اعداد تصادفی و ارائه روش تلفیقی جدید

چکیده: در بسیاری از سیستمها برای تجزیه و تحلیل مسائل مختلف آن و یا اصولاً جهت طراحی، استقرار و توسعه سیستمها، تکنیکهایی لازم است که بتوانند حالتها و شرایط خاص و حالات تصادفی سیستم را نیز مورد بررسی و مطالعه قرار دهند. از جمله این تکنیکها و روشها در حوزه مهندسی، سیستمها و مدیریت، شبیه سازی بعنوان یکی از کارآمدترین تکنیکهای شناخته شده است.

از جمله توانمندیها و قابلیتهای شبیه سازی این است که سیستم مورد مطالعه را تحت شرایط خاص و بحرانی و احتمالی که سیستم با آن مواجه خواهد بود، بررسی و تجزیه و تحلیل مینماید. این قابلیت منحصر بفرد شبیهسازی وابستگی شدیدی به اعداد تصادفی دارد. بعبارت دیگر پایه اصلی توانمندی شبیهسازی بر اعداد تصادفی استوار است.

بنا به عقیده برخی از دانشمندان علم شبیهسازی، اعداد تصادفی در حکم پیچ و مهرههای شبیهسازی مطرح هستند. از سوی دیگر هر چه تولید اعداد تصادفی با معیارهای تصادفی بودن سازگارتر باشند، بالطبع تاثیر بسزایی در جهت اثربخشی مدلسازی و تجزیه و تحلیل نتایج شبیهسازی خواهد داشت. در این مقاله ابتدا دنبالههای مختلف اعداد تصادفی و یا بعبارت صحیح تر اعداد شبه تصادفی، مورد مطالعه و تجزیه و تحلیل قرار میگیرند. سپس چند روش از روشهای معمول و ساده تولید اعداد تصادفی مورد بررسی قرار میگیرد. نتایج حاصل شده بخوبی نشان میدهد اگر چه این روشها ساده هستند اما تولید اعداد تصادفی توسط آنها دچار مشکل و به اصطلاح از هم پاشیدگی میشوند. پس از آن تلاش شده است با استفاده از نتایج تحلیلهای بدست آمده روش تلفیقی بر مبنای ترکیبی از روشهای موجود برای تولید اعداد تصادفی ارائه گردد.

بررسی اثر هزینه مشترک‌سازی در زنجیره‌های تأمین مبتنی بر سکو

چکیده: از جمله عوامل مهم ایجاد کننده مزیت رقابتی در کسب و کار و تولید، استفاده از منابع مشترک است. این امر باعث شده در محیط رقابتی و پویای امروز، بهره گیری از رویکرد اشتراک منابع در کانون توجه مدیران قرار گیرد. در این رویکرد با اشتراک منابع، و از طریق راهبرد سکوی مشترک امکان تولید طیف وسیعی از محصولات، توام با حداقل تنوع در عوامل تولید فراهم میگردد. این در حالی است که اکثر کارخانجات و صنایع تولیدی در یک نظام مبتنی بر شبکه، تلاش میکنند زمینه ایجاد جریان ارزش را از مرحله تامین منابع تا تحویل محصول به مشتری به نحو موثرتری برنامهریزی و مدیریت نمایند. ازجمله مصادیق این راهبرد در طول زنجیره تامین، مشترک سازی مولفههای محصول و سکوی مشترک است. بر این اساس در این مقاله، با هدف ارایه یک مدل ریاضی، سعی شده ضمن تصمیمسازی درخصوص انتخاب بهترین ترکیب مولفههای مشترک، اثر هزینه ای راهبرد مشترکسازی و میزان صرفهجوییهای ناشی از آن به عنوان یکی از معیارهای کلیدی عملکردی در زنجیره تامین مبتنی بر سکوی مشترک مورد ارزیابی و تحلیل قرار گیرد.

الگوریتم ابتکاری برای حل مسئله طراحی ساختمانهای چند طبقه با اعمال محدودیتهای واقعی استفاده از آسانسور

در این مقاله، مسأله طراحی چیدمان ساختمانهای چند طبقه مورد بررسی قرار میگیرد. تابع هدف کمینهسازی هزینه نقل و انتقال مواد در بین دپارتمانها میباشد. بررسی ادبیات نشان میدهد که نتایج بدست آمده از حل این مسأله قابل اجرا در عمل نمیباشد؛ پس از مدلسازی ریاضی، بعلت NP-hard بودن مسأله، برای حل از دو الگوریتم ابتکاری استفاده شده است. اولین الگوریتم چیدمان ابتدایی دپارتمانها را تولید میکند؛ سپس الگوریتم دوم به جابجایی دپارتمانها با هدف کمینهسازی مقدار تابع هدف میپردازد. در نهایت تجزیه و تحلیل و مقایسه الگوریتم پیشنهادی انجام میشود. نتایج محاسبات نشان میدهد که الگوریتم پیشنهادی دارای کارایی بسیار بالایی در عمل و در دنیای واقعی میباشد.

برآورد فاصله‌ای ضریب کارایی فرآیند

چند مورد از خواص توزیع نمونه ای برآوردگر

عبارتند از: نرمال بودن، استقلال و همتوزیع بودن داده هاست. در این مقاله امید ریاضی و واریانس و چولگی به روش آماری محاسبه شده است. نظر به اینکه توزیع نمونه ای، چولگی ضعیفی دارد می توان نتیجه گرفت که برآوردگر فاصله ای متقارن منطقی است. نیز یک برآورردگر فاصله ای متقارن طراحی شده است.

روش Lp متریک در طراحی پارامتر استوار

سنجش سطح قابلیت‌های یادگیری سازمانی در بیمارستانها

اندازه گیری قابلیتهای یادگیری سازمانی یکی از موضوعات با اهمیت در مطالعات سازمانی می باشد. مدلهای موجود در ادبیات با استفاده از نتایج آماری شرکتهای تولیدی استنتاج است. انسان محوری در صنایع خدماتی در برابر تکنولوژی محوری در صنایع تولیدی می تواند منجر به تفاوت هایی در این مدلها شود. در این مقاله با استفاده از یک مدل معادلات ساختاری سطح قابلیتهای یادگیری سازمانی در بیمارستانها اندازه گیری شده است که شامل چهار بعد تعهد مدیریت، دید سیستمی، فضای باز و آزمایشگری و انتقال و یکپارچه سازی دانش می باشد. نتایج نشان می دهد یادگیری سازمانی بوسیله این چهار بعد قابل اندازه گیری است و مدیران می توانند با استفاده از این ابزار قابلیت یادگیری سازمانی را بهبود دهند. همچنین قابلیت انتقال و یکپارچه سازی دانش بالاترین میانگین ها را داشته و قابلیت تعهد مدیریت پایین ترین میانگینها را به خود اختصاص داده است. مقایسه نتایج این تحقیق با تحقیقات قبلی نشان می دهد انسان محور بودن صنایع خدماتی باعث بهبود قابلیت انتقال و یکپارچه سازی دانش و دید سیستمی شود.

بکارگیری الگوریتم‌های ژنتیک و شبیه‌سازی تبرید برای حل مساله زمانبندی پروژه با محدودیت منابع در حالت چند مد و با جریان‌های نقدی تنزیل یافته (گزارش فنی)

در این مقاله، مساله زمانبندی پروژه با محدودیت منابع در حالت چند مد و با معیار حداکثر کردن مقدار ارزش فعلی پروژه مورد مطالعه قرار می گیرد. جریان های نقدی مثبت و منفی در مدل لحاظ گردیده و به منظور نزدیکی هر چه بیشتر مدل به شرایط واقعی دو حالت مختلف برای جریان های نقدی مثبت در نظر گرفته شده است. جهت حل مدل پیشنهادی از دو الگوریتم فراابتکاری شبیه سازی تبرید و ژنتیک استفاده شده است و جهت تولید برنامه زمانبندی، روش زمانبندی دوسویه برای حالت چند مد توسعه داده شده و ساختار نمایش لیست فعالیت ها بکار گرفته شده است. در نهایت نتایج محاسباتی برای مجموعه ای از مسائل کتابخانه الکترونیک زمانبندی پروژه ارائه و مورد تجزیه و تحلیل واقع می گردد.

ارائه یک متد ریاضی جهت حل مساله مکان یابی- تخصیص چند هدفه با استفاده از روش فوق ابتکاری شبیه‌سازی تبرید(SA)

در این مقاله، مساله پوشش مجموعه چند هدفه مورد نظر، یکی از مدلهای مسائل مکانیابی- تخصیص بوده که هدف آن کمینه سازی هزینه استقرار تسهیلات و افزایش تامین فرکانس تقاضا در ساختار مورد نظر میباشد بطوریکه، هر مشتری (منطقه) حداقل تحت پوشش یک تسهیل قرار گیرد. این مساله به دلیل پیچیدگیهای محاسباتی در زمره خانواده مسائل NP-Hard قرارگرفته و حل آن از راههای معمول و دقیقی همچون: روش وزن دهی، روش حدی، روش GP، روش LP متریک و ... با توجه به ابعاد بالای مساله، زمان بر و غیرکارا میباشد. در این مقاله، الگوریتم شبیه سازی تبرید به عنوان یکی از الگوریتمهای فوق ابتکاری کارا که مبتنی بر جستجوی همسایگی در فضای جواب و پذیرش جوابهای احتمالی و نا مرغوب (جهت فرار از دام بهینه محلی و دستیابی به جواب بهتر) در حل مساله MOSCP میباشد، مورد استفاده قرار گرفته است. در ادامه نحوه کارکرد الگوریتم پیشنهادی ارائه و روائی و پایائی آن از طریق حل تعداد متنابهی از مسائل مختلف نشان داده شده است. نتایج حاصله حاکی از آن است که الگوریتم پیشنهادی از کارائی بالائی برخوردار بوده که فادر است در مدت زمان کوتاهی حل مناسبی برای مساله ارائه نماید.

ارائه یک مساله جدید با عنوان مساله مجاورت مصرف‌کنندگان و روشی ابتکاری برای حل آن، به همراه تشریح کاربرد مساله برای رتبه بندی ریسک‌های پروژه

در این مقاله، نوع جدیدی از مسائل بهینه سازی ترکیبی، با عنوان مساله مجاورت مصرف کنندگان ارائه میگردد. مجموعهای از منابع را در نظر بگیرید که هر یک دارای ارزش وزنی مشخصی میباشد. همچنین مجموعهای از مصرف کنندگان را در نظر بگیرید که از این منابع به طور مشترک استفاده میکنند. هر چیدمان مکانی از مصرفکنندگان در کنار یکدیگر، یک نقطه از فضای جواب مساله است. اگر در یک چیدمان مفروض، تمام مصرفکنندگان یک منبع مفروض به طور پیوسته در یک زنجیره مجاورت واقع شوند، ارزش وزنی منبع فوق، در تابع هدف افزوده میگردد. هدف مساله عبارتست از تعیین چیدمان مکانی مناسبی برای مصرف کنندگان، به گونهای که بیشترین ارزش ممکن در تابع هدف افزوده گردد. یک مساله مجاورت مصرف کنندگان می تواند k بعدی باشد. در مقاله حاضر، روشی برای مدل سازی مساله یک بعدی به فرم برنامهریزی ریاضی ارائه شده و تکنیکی ابتکاری برای حل آن مطرح میگردد. همچنین به عنوان یک نمونه کاربردی مناسب، چگونگی استفاده از این مساله برای رتبه بندی ریسکهای پروژه تشریح خواهد شد.

ارائه یک روش تلفیقی جهت قیمت گذاری اختیار معامله مبتنی بر دو مدل بلک شولز و درخت دوتایی (مطالعه موردی بازار بورس سهام ایران)

هدف از این مقاله ارائه روشی مناسب جهت قیمت گذاری اختیار معامله مبتنی بر دو روش بلک شولز و درخت دوتایی می باشد. بدین منظور به بررسی این دو روش قیمت گذاری پرداخته شده است. آنالیز مدل ها در مقاله نشان می دهد که مدل بلک شولز مدلی مناسب جهت قیمت گذاری اختیار معامله سهم های با volatility پایین و مدل درخت دوتایی مدلی مناسب جهت قیمت گذاری سهم ها با volatility بالا می باشد. مدل پیشنهاد شده این مقاله مدلی ترکیبی از این دو روش بلک شولز و درخت دوتایی می باشد که فاکتور انتخاب روش عامل volatility سهم می باشد. جهت محاسبه مقدار کمی حد ممیز volatility، به محاسبه میانگین volatility بازار ایران پرداخته شده است. برای محاسبه این میانگین از 32 سهم بازار بورس تهران استفاده گردیده است. در نهایت مدل ارائه شده به دو روش ریاضی- تحلیلی و نظرسنجی از خبرگان اعتبارسنجی گردیده که نتایج آن در مقاله ذکر گردیده و اعتبار مدل توسط هر دو روش تایید گردیده است.