استاد و دانشجو، حقوق و وظایف

  1-مقدمه

  هدف برگزاری کلاس در دانشگاه چیست؟ ملاک و معیار اصلی از تشکیل کلاس کدام است؟ استاد و دانشجو چه وظایفی نسبت به هم دارند؟ استاد خوب چه ویژگی­هایی دارد؟ برای یک دانشجوی خوب چه خصوصیاتی متصور است؟ حقوق و وظایف ایشان کدام است؟

  با پاسخ به سوالات فوق، روابط بین استاد و دانشجو در کلاس تعریف می­شود، نحوه تعیین نمره مشخص می­شود و قوانین حاکم بر کلاس و تدریس معنا می­یابد. پس از تبیین مساله به تامل حول این مساله بپردازیم که از نظر بنده، معیار اصلی برگزاری کلاس در دانشگاه چیست؟

  قاعدتا از نظر آموزش دانشکده، معیار، تدریس محتوای آموزشی درس (سیلابس مصوب) و برگزاری منظم جلسات می­باشد. دانشجو با غیبت در بیش از 19% جلسات، از کلاس محروم می­شود. حداقل یک امتحان (امتحان پایان ترم) باید گرفته شود. پس رعایت نظم توسط استاد و دانشجو، تدریس کامل محتوای درسی و برگزاری امتحان پایان ترم از ملزومات قانونی دروس دانشگاهی می­باشد. این معیارها را می­توان معیارهای متوسط از برگزاری کلاس دانست.

  و اما معیارهای کلی­تر برگزاری کلاس، هدف از تربیت دانشجو در رشته خاص می­باشد. دانشجو بر اساس چه نقشه­ی علمی تربیت می­شود و قرار است در آینده چه نقشی را ایفا کند؟ آیا هدف کلی از حضور دانشجو در دانشگاه، اخد مدرک کارشناسی و غیره است؟ آیا هدف، آموختن روش حل مسائل مهندسی است؟ آیا هدف آموختن یکسری محفوظات و مهارت­هاست؟

  2-اصول تدریس

  اصولی که در برگزاری، مدیریت و ارزشیابی کلاس به آن معتقدم به شرح ذیل است:

  الف) رابطه استاد و دانشجو رابطه­ای دوطرفه است و از تئوری بازی­ها [1] مطابقت می­کند. بدین معنا که نحوه عملکرد تک­تک دانشجویان در هر لحظه از کلاس در عملکرد استاد تاثیر می­گذارد و بالاعکس. بنابراین بدانید که حداقل 50% کلاس بازخورد افعال و اعمال خودتان خواهد بود. اگر بنده استاد خوبی نیستم، آیا شما دانشجویان خوبی هستید؟ نقش خود در فعال و پیگیربودن را، بدرستی ایفا کنید و نسبت به روند کلاس و سایر همکلاسی­هایتان بی­تفاوت نباشید.

  ب)وظیفه استاد فراهم آوردن بستر لازم برای آموزش محتوای درسی [2] می­باشد. روند کلاس بر محور شناخت استاد از وضعیت میانگین دانشجویان کلاس تنظیم می­شود. دانشجویان فعال­تر، شناخت استاد را از وضعیت کلاس به درک خود نزدیک می­کنند.

  ج) ارزشیابی بر اساس تصمیم­گیری منطقی انجام می­شود و نه تصمیم­گیری عاطفی. بنابراین به فضل خدا، ترم آخر بودن، مشروط شدن و غیره هیچ تاثیری در ارزشیابی شما نخواهد داشت.

  د) ارزشیابی نهایی بر اساس نمره میان­ترم و پایان­ترم انجام می­شود. نمره میان­ترم و پایان­ترم هر کدام بخشی از نمره نهایی شما را تشکیل می­دهند و از دست دادن نمره در هر یک از این دو ارزشیابی، به معنی از دست دادن نمره نهایی خواهد بود. درصد تاثیر هر کدام از امتحانات با توجه به محتوای پرسش­ها و سیلابس درس، قبل از هر امتحان تعیین می­گردد.

  ه) تنها مجاز به غیبت در 75/18% کلاس­ها هستید و تمرین­های داده شده را باید در موعد مقرر تحویل دهید.

  و) درصورتیکه علاقمند به تنظیم شخصی روند یادگیری خود هستید و یا اهداف خاصی را دنبال می­کنید، با پذیرش مسئولیت عواقب عملکرد خود و با هماهنگی، آزادی عمل داده خواهد شد.

  ز) بنده سعی خواهم کرد به تناسب توانایی­ها، آزادی لازم و راهنمایی کافی در اختیار دانشجویان قرار دهم. با برنامه­ریزی درسی صحیح، مطالعه کتاب­های مربوط به درس، انجام کار تحقیقاتی، بهانه لازم برای نشان دادن لیاقت خود جهت اخذ نمره قبولی را به استاد بدهید. تمام فعالیت­های شما باید قبل از امتحان پایان­ترم، نهایی شده باشد.

  3-استراتژی تدریس

  · نوشتن یک آیه از آیات کتاب الهی در ابتدای هر جلسه

  · نوشتن روند پیشرفت کلاس و مطالب عنوان شده و تمرین­های داده شده و موارد انضباطی دانشجویان (تاخیر، عدم توجه به درس و غیره) در هر جلسه توسط یکی از دانشجویان در فرم مخصوص

  · ارائه گزارشی از مسائل حل شده، کتب مطالعه شده و مراجع تورق گردیده توسط دانشجو بازای سرفصل­های تدریس شده

  · ارائه lecture note کمک آموزشی بعد از تدریس استاد توسط دانشجویان.

  · ارائه سئوال پیشنهادی توسط دانشجویان برای امتحان

  · ارائه کپسول سرفصل­های تدریس شده توسط دانشجویان (لب لباب سرفصل­های تدریس شده)

  · معرفی کتاب­ مرتبط با سرفصل­های تدریس توسط دانشجویان

  · انجام حضور و غیاب در هر جلسه

  · تلاش جهت بهره­گیری از سیستم مدیریت محتوای آموزشی [3] .

  · تلاش جهت تولید محتوای مجازی و ضبط کلاس.

  با تشکر

  شروان عطایی

  ویرایش اول 7/5/86

ویرایش نهایی 17/9/86

  [1] Game theory

  [2] سعی خواهد شد، محتوای درسی و مراجع آن در ابتدای ترم در قالب تمرین به استحضار دانشجویان رسانده شود.

  [3] Learning management system (LMS)