برگشت به شبکه آزمایشگاههای تحقیقاتی دانشگاه علم و صنعت ایران
   [صفحه اصلی ]   [ English ]  
بخش‌های اصلی
معرفی آزمایشگاه::
معرفی اعضا::
خدمات آزمایشگاه متعامل::
دستاوردهای آزمایشگاه::
تجهیزات و قابلیت های آزمایشگاه::
آزمایشگاه های همکار::
اخبار آزمایشگاه::
آلبوم تصاویر::
پایان نامه ها::
مقالات::
دانشجویان برتر::
اطلاعات تماس::
::
جستجو در پایگاه

جستجوی پیشرفته
..
دریافت اطلاعات پایگاه
نشانی پست الکترونیک خود را برای دریافت اطلاعات و اخبار پایگاه، در کادر زیر وارد کنید.
..
آخرین مطالب بخش
:: اخبار آزمایشگاه
:: رزومه دانشجویان اصلی
:: رزومه دانشجویان اصلی
:: گزارش نشست منظر ریلی
:: نشست و کارگاه تخصصی منظر ریلی
:: اخبار آزمایشگاه
..
آخرین مطالب سایر بخش‌ها
:: سامانه پشتیبان تصمیم مدیریت نگهداشت زیربناها
:: اسکن سه بعدی
:: ترسیم مدل سه بعدی CAD
:: شبیه‌سازی و تحلیل
:: ​بهینه‌سازی
:: ساخت نمونه
:: برگزاری چهارمین نشست مدیران آزمایشگاه های عضو در شبکه ی آزمایشگاهی فناوری های راهبردی در تاریخ 29 آبان سال 96 به میزبانی آزمایشگاه مرجع مرکزی
:: راه اندازی آزمایشی سامانه آزمایشگاه هیدرودینامیک
:: آزمایشگاه تحقیقاتی شبیه سازی و طراحی بهینه خودرو
..
:: گزارش نشست منظر ریلی ::
 | تاریخ ارسال: ۱۳۹۷/۱/۱۱ | 

 
گزارش و مباحث نشست و کارگاه تخصصی
مدیـریـت و سـامـاندهـی منظـر مسیـرهای ریلـی کشـور
(مورد کاوی تهـران و مشـهد)
دانشگاه علم و صنعت ایران
نگارش نخست
 
 
 
برگزارکنندگان:
آزمایشگاه تحقیقاتی مهندسی عوامل آمایش محیط، گروه شهرسازی، دانشگاه علم و صنعت ایران
اداره کل مهندسی ساختمان و تأسیسات راه آهن جمهوری اسلامی ایران
 
تدوین و ویرایش:
دکتر رضا خیرالدین، عضو هیات علمی دانشگاه علم و صنعت ایران
 
با همکاری
مهندس جواد کمالی، کارشناس­ارشد شهرسازی، دانشگاه علم و صنعت ایران
مهندس حمید صمدی، دانشجوی کارشناسی­ارشد شهرسازی، دانشگاه علم و صنعت ایران
 
فهرست مطالب
 
پیشگفتار 1
ساختار سازمانی نشست.. 4
1- گزارش مشروح نشست و کارگاه تخصصی. 5
2- مباحث جلسه نخست: "کنشگران منظر ریلی و چالشهای ساماندهی". 6
2-1- مهندس حسینی؛ معاون اداره کل مهندسی ساختمان و تأسیسات راهآهن. 7
2-2- مهندی علیقارادشی؛ مدیر کل اداره مهندسی و نظارت راهآهن ج.ا.ا 8
2-3- دکتر باقری؛ مشاور محترم وزیر و عضو هیئت علمی دانشکده مهندسی راهآهن. 9
2-4- مهندس ضیایی مهر مدیر کل راهآهن خراسان رضوی. 10
2-5- مهندس محمدی معاون محترم اداره کل راهآهن استان تهران. 13
3- مباحث جلسه دوم: " کنشها و رویکردهای ساماندهی منظر ریلی". 19
3-1- دکتر آل هاشمی؛ عضو کمیته راهبردی پروژه مطالعاتی "برنامهریزی مدیریت و ساماندهی منظر دیداری خطوط ریلی کشور". 19
3-2- مهندس منصور زند؛ مشاور عالی طرح ساماندهی منظر ریلی. 20
3-3- آقای دکتر رضا خیرالدین، دبیر نشست و مجری طرح ساماندهی منظر ریلی. 22
4- پرسش و پاسخ و سنتز نهایی. 24
پیوست.. 26

 
پیشگفتار
نشست و کارگاه تخصصی ساماندهی منظر ریلی کشور (موردکاوی تهران و مشهد) با همکاری آزمایشگاه مهندسی تحلیل عوامل آمایش محیط دانشکده معماری دانشگاه علم و صنعت ایران و اداره کل مهندسی ساختمان و تأسیسات راه­آهن جمهوری اسلامی ایران در روز چهارشنبه 9 اسفند 1396 در سالن اجتماعات دانشکده معماری برگزار گردید. این سمینار و کارگاه تخصصی ذیل کنفرانس بین­المللی منظر راه­های درون­شهری و برون­شهری و در چارچوب قرارداد طرح مطالعاتی «مدیریت و ساماندهی منظر دیداری مسیرهای ریلی کشور» بین دانشگاه علم و صنعت ایران و اداره کل مهندسی ساختمان و تأسیسات راه­آهن جمهوری اسلامی ایران برنامه­ریزی شده بود. مباحث جلسات با حضور مدیران و متخصصین صنعت حمل و نقل ریلی از راه­آهن مرکز و نیز ادارات کل راه­آهن استان­های تهران و خراسان و مدیران و متخصصینی از شرکت ساخت و توسعه راه­های وزارت راه و شهرسازی و مسئولان و متولیانی از مدیریت شهری تهران و مشهد ارائه و دنبال شد.
مباحث و سخنرانی­های این کارگاه و نشست تخصصی در دو بخش جلسه جداگانه با حضور پژوهشگران، حرفه­مندان و علاقه­مندان حوزه پژوهش، طراحی و اجرائی ارائه گردید. در جلسه نخست متولیان و مدیران تخصصی راه­آهن مرکز و استان­های تهران و خراسان به ارائه دیدگاه­های تخصصی پیرامون چالش­ها و مسائل منظر مسیرهای ریلی، رویکردها و اولویت­های ساماندهی این مسیرها در قسمت­های مختلف فضاهای تحت تأثیر مسیرهای راه­آهن پرداختند که هریک از مباحث مطروحه به تفصیل در ادامه گزارش حاضر خواهد آمد. دبیر و ناظران تخصصی جلسه نیز به جمع­بندی و سنتز مطالب ارائه شده در انتهای هر جلسه با حضار به بحث می­گذاشتند.
پس از استراحت مختصر بعد از جلسه اول، بازدید کوتاهی توسط متولیان و متخصصین پروژه از آتلیه طرح مطالعاتی مدیریت منظر مسیر ریلی کشور انجام شد. قسمت دوم نشست که حاوی ارایه سرفصل­های اجمالی و بخش­هایی از خود طرح مطالعاتی توسط تیم کارشناسی طرح در سه قسمت صورت گرفت. در این بخش پس از ارایه خلاصه­ای از مراحل مفهوم­سازی، فرآیند و رویکردهای طرح توسط تیم مجری طرح، متولیان و متخصصین راه­آهن و مدیریت شهری و کارشناسان شرکت ساخت و توسعه راه­ها و نیز شرکت عمران و بهسازی بافت­های شهری وزارت راه و شهرسازی به بحث و تحلیل­های تکمیلی پرداختند که نکات ارزنده­ای را از جهات مختلف برای جهت­گیری­ها، تعیین رویکردها و تشخیص اولویت­ها در ساماندهی مسایل منظر مسیرهای ریلی روشن می­کرد.
انتهای مباحث ارائه شده توسط تیم راهبردی مجری طرح و نیز دیدگاه­های مختف متولیان و کنشگران نقش­آفرین در ساماندهی منظر ریلی با پرسش و پاسخ­های دقیق از طرف حاضران و کارشناسان و متولیان مختلف همراه شد و با جمع­بندی نهایی دبیر جلسه به انتها رسید.
این گزارش خلاصه­ای از محتوای مطالب ارائه شده توسط سخنرانان و ناقدان و ناظران در قسمت­های مختلف به تفکیک به تفکیک و بطور مستند ارائه می­کند تا برای کلیه افراد و متخصصین فعال بعنوان گزارشی مستند مورد مراجعه و بهره­برداری باشد. در انتها از کلیه همکاران اداره کل مهندسی ساختمان و تأسیسات راه­آهن جمهوری اسلامی ایران، شرکت عمران و بهسازی بافت­های شهری وزارت راه و شهرسازی و نیز مدیران سازمان نوسازی شهر تهران و اداره کل راه­آهن استان تهران، اداره کل استان خراسان رضوی و ریاست دانشکده معماری و شهرسازی و دبیر محترم کنفرانس بین­المللی منظر راه­های درون­شهری و برون­شهری تقدیر و تشکر می­شود که در برگزاری پر محتوا و مؤثر این سمینار و کارگاه تخصصی تلاش و همکاری نموده­اند. امید است که محتوای مناسب و کاربردی مباحث مطرح شده نقص­ها و نارسایی اجرایی در نحوه برگزاری این گردهمایی بود را جبران کند.
 
با احترام
رضا خیرالدین
مجری طرح و دبیر نشست و کارگاه تخصصی ساماندهی منظر ریلی کشور
دانشکده معماری و شهرسازی- دانشگاه علم و صنعت ایران
اسفندماه 1396
ساختار سازمانی نشست
اعضای کمیته راهبردی
  • دکتر مرتضی باقری عضو هیات علمی دانشکده مهندسی راه­آهن، دانشگاه علم و صنعت ایران
  • مهندس منصور زند، مدرس دانشگاه و مشاور عالی طرح ساماندهی منظر ریلی
  • دکتر آیدا آل­هاشمی مدرس دانشگاه و مشاور تخصصی طرح ساماندهی منظر ریلی
  • دکتر مهدی خاکزند عضو هیات علمی دانشکده مهندسی راه­آهن، دانشگاه علم و صنعت ایران
  • دکتر رضا خیرالدین، عضور هیئت علمی دانشکده معماری و شهرسازی، دانشگاه علم و صنعت ایران
دبیر علمی و مسئول برنامه­ریزی نشست: دکتر رضا خیرالدین
اعضای کمیته اجرائی
مهندس جواد کمالی، کارشناس ارشد برنامه­ریزی شهری و همکار پژوهشی طرح ساماندهی منظر ریلی
مهندس حمید صمدی، دانشجوی ارشد برنامه­ریزی شهری و همکار پژوهشی طرح ساماندهی منظر ریلی
مهندس مسعود امیدی، کارشناس ارشد برنامه­ریزی شهری و همکار پژوهشی طرح ساماندهی منظر ریلی
مهندس ابراهیم دلایی میلان، دانشجوی کارشناس ارشد برنامه­ریزی شهری، دانشگاه علم و صنعت ایران
مهندس محمد عباسپور، دانشجوی کارشناسی ارشد طراحی شهری، دانشگاه علم و صنعت ایران
مهندس فاطمه شکوهمند،  دانشجوی کارشناسی ارشد طراحی شهری، دانشگاه علم و صنعت ایران
مهندس فرزانه السادات طیبی، کارشناس ارشد طراحی شهری،  دانشگاه علم و صنعت ایران
مسئول کمیته اجرائی: حمید صمدی، دانشجوی کارشناسی ارشد برنامه­ریزی شهری، دانشگاه علم و صنعت ایران
 
 
1- گزارش مشروح نشست و کارگاه تخصصی
همانطور که اشاره شد این نشست در دو قسمت جداگانه برگزار شد.در شروع نشست آقای دکتر خاکزند دبیر علمی کنفرانس بین­المللی منظر راه­های درون شهری و برون شهری ضمن خوش­آمدگویی به مهمانان، حاضران و متخصصین و پژوهشگران حوزه ساماندهی منظر ریلی به معرفی اجمالی از کنفرانس و اهداف این نشست و کارگاه تخصصی پرداختند. ایشان ضمن اشاره به اهمیت مقوله منظر راه های درون شهری و برون شهری بطور عام و مباحث مربوط به ساماندهی منظر ریلی بطور خاص، توجه عمیق و روشمند به مباحث و مطالعات این حوزه را یادآور شدند و به پربار شدن مباحث این نشست اظهار امیدواری کردند. در ادامه آقای دکتر رضا خیرالدین دبیر نشست وکارگاه تخصصی ساماندهی منظر مسیرهای ریلی و نیز مجری طرح مطالعاتی مدیریت و ساماندهی منظر دیداری مسیرهای ریلی کشور با اظهار خرسندی از برگزاری این نشست و کارگاه تخصصی به معرفی روند برگزاری و محتوای برنامه پرداخت و ضمن تشکر از میهمانان و حضار برگزاری جلسات پرمحتوی و مؤثر در این نشست را خواستار شدند. در ادامه جلسات نشست شرح زیر ادامه پیدا کرد.

نمایه 1 دکتر مهدی خاکزند، دبیر کنفرانس بین­المللی منظر راه­های درون شهری و برون شهری، 9/12/1396

نمایه
2 دکتر رضا خیرالدین، دبیر نشست تخصصی و کارگاه مدیـریـت و سـامـاندهـی منظـر مسیـرهای ریلـی کشـور، 9/12/1396

 جلسه نخست آن با عنوان "کنشگران منظر ریلی و چالش­های ساماندهی" با حضور مدیران و متخصصین ارشد صنعت حمل­و­نقل ریلی برگزار و به ارائه پرداختند. پس از اتمام جلسه نخست و استراحت کوتاه بازدید کوتاهی از روند پروژه و مستندات و نقشه­های طرح مطالعاتی در آتلیه طرح توسط مدیران راه­آهن و مدیریت شهری صورت گرفت که با توضیح اجمالی از روند و فرآیند انجام طرح توسط عضو ارشد کمیته راهبردی طرح و نیز توضیح یکی از متخصصین اداره کل مهندسی ساختمان و تأسیسات راه­آهن همراه بود.
جلسه دوم نشست تحت عنوان "کنش­ها و رویکردهای ساماندهی منظر ریلی"  با ارائه خلاصه ای از قسمت­های مختلف طرح مطالعات مدیریت و ساماندهی منظر دیداری ریلی کشور توسط اعضای راهبری طرح مطالعات شروع و با نقدها و بررسی ها و مباحث تکمیلی مدیران و متخصصین راه­آهن و نیز سازمان نوسازی شهر تهران و شرکت عمران و بهسازی بافت های شهری وزارت مسکن و شهرسازی ادامه پیدا کرد. ادامه گزارش حاضر هر یک از مباحث ارائه شده در جلسات را به اجمال معرفی و تشریح می­کند.

 
2- مباحث جلسه نخست: "کنشگران منظر ریلی و چالش­های ساماندهی"
این جلسه شامل چهار جلسه به شرح ذیل بود؛
 
2-1- مهندس حسینی؛ معاون اداره کل مهندسی ساختمان و تأسیسات راه­آهن
در ابتدای این جلسه اقای مهندس حسینی معاون اداره کل مهندسی ساختمان و تأسیسات راه­آهن جمهوری اسلامی ایران به بحث پرداختند. این ارائه ضرورت پرداختن به ساماندهی منظر ریلی را از سوی راه­آهن جمهوری اسلامی ایران مطرح کرد. مهندس حسینی بحث را با موضوعاتی از قبیل سابقه و چشم­انداز راه­آهن در ایران آغاز و تعامل شهر و ریل را به عنوان نگرشی جدید در حیطه راه­آهن مطرح کردند که لزوم توجه به آن بایستی بیش از پیش مورد توجه قرار گیرد. در این نگرش بحث منظر ریلی به عنوان نقطه مهمی در تعریف کیفیت نوع تعامل مردم با شهر است. که منجربه گذار از رویکرد تک بعدی خطوط راه آهن و رفتن به سوی توریـــسم ریـــــلی می­گردد. مهندس حسینی منظر ریلی را بعنوان پدیده­ای میان رشته ای مطرح کردند که بایستی چالش­هایی نظیر آشفتگی بصری، ناهنجاری های کالبدی، بی توجهی به مناظر مهم و استراتژیک، نادیده گرفتن منظر ریلی در خوانایی شهرها را ساماندهی کند. بنابه گفته ایشان هدف از توسعه منظر ریلی افزایش جاذبه حمل­ونقل ریلی در عین تعامل با شهر است. در نگاه سیستمی ایشان، ساماندهی منظر ریلی بخشی از ارتقاء کیفیت خدمات لحاظ می­شود که غفلت از آن موجب نقص در بخشی از فرآیند سیستم خواهد بود. با توجه به آنچه گفته شد ضرورت پرداختن به موضوع منظر ریلی برای راه­آهن جمهوری اسلامی ایران شدت می­گیرد و پروژه برنامه مدیریت و ساماندهی منظر دیداری مسیرهای ریلی تهران (مسیر 15 کیلومتری در مسیرهای تهران- ری و تهران- تپه سفید) و مشهد (مسیر 5 کیلومتری از ایستگاه مشهد به سمت تهران) را بعنوان پایلوت در راستای تحقق همان دیدگاه به مشاور واگذار شده است.

نمایه 4 سخنرانی آقای مهندس حسینی: معاون اداره کل ساختمان و تأسیسات راه آهن ج.ا.ا، 9/12/1396

2-2- مهندی علیقارادشی؛ مدیر کل اداره مهندسی و نظارت راه­آهن ج.ا.ا
دومین سخنران این قسمت آقای مهندی علیقارادشی مدیر کل اداره مهندسی و نظارت راه­آهن جمهوری اسلامی ایران بودند. ایشان به ابعاد منظر راه‌های ریلی شهری و برون شهری
(با رویکرد بومی‌سازی)
پرداختند. در ابتدا با گریزی به تعاریف منظر به لحاظ قانونی و علمی، پایبندی به اصل اصالت دادن به منظر بومی را در قالب دو اصل ذیل مطرح کردند:         
  • بهره­گیری از ویژگی­ها، پتانسیل­ها، فرهنگ ساخت و مصالح بومی در ساماندهی منظر
  • توجه به شخصیت و هویت منظر بومی
ایشان با اشاره به مخاطبین منظر از جمله مسافران و ساکنین مجاور، بیان کردند که ساکنان بیش از مخاطبان گذری حق مداخله در محدوده­های بلافصل مسیر ریلی را دارند و مسافران بیشتر با ادراک ذهنی و ماندگاری و خاطره­سازی مسیر درگیر هستند. در ادامه ایشان به مزایای حمل و نقل ریلی پرداختند و طرح مسأله را با معیارهای طراحی منظر ریلی مورد واکاوی قرار دادند این معیارها شامل:
  • توجه به تأثیرات زیست­محیطی، اجتماعی و اقتصادی
  • استفاده از خطوط و فرم­های طبیعی
  • طراحی هماهنگ و خوانا
  • حفظ هویت
با بررسی تجارب خارجی منظر ریلی از جمله فیلادلفیا، رتردام، سانتاکروز و غیره و بررسی تجارب داخلی منظر ریلی از جمله مسیر ریلی جنوب، شهرهایی که توسط راه­آهن شکل گرفته­اند (فریمان، اندیمشک و بندر ترکمن)، ایستگاه راه­آهن سیمین دشت و غیره، بحث خود را به پایان رساندند.

نمایه 4 آقای مهندس علیقارداشی، مدیر کل مهندسی و نظارت راه­آهن ج.ا.ا ، 9/12/1396
2-3- دکتر باقری؛ مشاور محترم وزیر و عضو هیئت علمی دانشکده مهندسی راه­آهن
در ادامه آقای دکتر باقری مشاور محترم وزیر و عضو هیئت علمی دانشکده مهندسی راه­آهن به بیان نکاتی  از قبیل اینکه بحث منظر ریلی ابتدا در حوزه جاده آغاز گردید که منجربه تدوین ضابطه منظر جاد­ای در دانشگاه شهید بهشتی شد. بعد از آن موضوع ساماندهی منظر مسیر ریلی در دانشگاه علم و صنعت دنبال و مورد استقبال قرار گرفت. دکتر باقری سپس با بیان تفاوت­های ریل و جاده، این دو مقوله را مورد بحث و بررسی قرار دادند. ایشان با اشاره به اینکه مبحث ریل و منظر آن هم­اکنون مورد تأکید دانشکده­های معماری و راه­آهن (بویژه در دانشگاه علم و صنعت) است بر تولید محتوی توسط متخصصین این دو حوزه تأکید کردند. در این راستا روی امضای مفاهمه همکاری­های علمی میان رشته­ای بین دانشگاه­ها و دانشکده­های مرتبط با موضوع و فعالیت­های بین رشته­ای در حوزه­های ساماندهی مسائل و معضلات مسیرهای ریلی در درون شهر و برون شهر اشاره داشتند. اقدام به امضای مفاهمه همکاری میان دانشکده معماری و دانشکده راه­آهن در دانشگاه علم و صنعت ایران را متذکر شدند.

نمایه
5 سخنرانی دکتر مرتضی باقری عضو هیات علمی دانشکده مهندسی راه­آهن، دانشگاه علم و صنعت ایران و مشاور وزیر
2-4- مهندس ضیایی مهر مدیر کل راه­آهن خراسان رضوی
سخنران بعدی این جلسه  آقای مهندس ضیایی مهر مدیر کل راه­آهن خراسان رضوی با عنوان چالش­های مسیر ریلی تهران- مشهد بود ایشان با اشاره به معرفی راه­آهن خراسان، مسیرهای منتهی به مشهد، میزان مسافر جابجا شده از طریق قطار به مشهد را مورد بررسی قرار دادند (حدود 30 درصد از کل مسافران وارده به شهر مشهد از طریق راه­آهن خراسان تردد می­کنند). مهندس ضیایی مهر اشاره کردندکه راه­آهن خراسان رضوی رتبه اول را در جابجایی مسافر ریلی کشور در سال 1395 داشته­است.

نمایه 6 سخنرانی آقای مهندس ضیایی مهر مدیر کل راه آهن استان خراسان- 9/12/1396
در این ارائه چالش­های مرتبط با کنش­گرهای مسیر ریلی بشرح زیر مورد بررسی قرار گرفت؛
ساکنین حاشیه راه­آهن
  • حذف آلاینده­های صوتی و لرزشی ناشی از سیر قطارها
  • محیط زیست سالم
  • دسترسی ایمن و راه ارتباطی مناسب با سمت دیگر ریل
  • عدم ایجاد شکاف در بافت شهری
  • بازنگری در قانون حریم ریلی
مسافرین
  • سفری سبز و ایمن
  • چشم­انداز زیبا منطبق با هویت فرهنگی و هنری هر شهر
متولیان راه­آهن
  • ایمنی سیر قطارها
  • مدیریت منابع و حمایت از محیط زیست
 
پس از شرح چالش­ها، مهندس ضیایی­مهر به اقدامات صورت گرفته جهت تعدیل چالش­ها پرداختند که به طور اجمالی چالش­های مذکور بیان شده­اند؛
  • اصلاح تقاطع­های همسطح ریل و جاده (اقدام: احداث تقاطع­های غیرهمسطح جهت وسایل نقلیه)
  • نیاز دسترسی عبور عرضی ایمن به طرفین ریل (اقدام: احداث زیرگذرهای عابر پیاده)
  • کاهش آلودگی­های صوتی و زیست­محیطی ناشی از سیر قطار (اقدام: جوشکاری درز ریل)
  • حفظ و ارتقاء ایمنی حریم ریلی (اقدام: یکسان سازی دیوارهای حریم ریلی)
  • نارضایتی ساکنین حاشیه ریل ناشی از اجرای قانون ایمنی حریم راه و راه­آهن (اقدام: بازنگری در قانون ایمنی حریم راه و راه­آهن)
  • عدم زیبایی بصری حریم ریلی (اقدام: زیباسازی بصری حریم ریلی ورودی شهر)
  • وجود انواع نخاله­های ساختمانی و زباله­های ایجاد شده از طرف ساکنین حاشیه ریل (اقدام: تعامل با شهرداری)
اقدامات مورد اشاره ایشان در تعدیل مسائل و کاهش معضلات مسیرهای ریلی درون­شهری رویکردها و تجارب مناسبی را در ساماندهی مسیرهای ریلی در اختیار قرار میداد مه پایان­بخش مباحث مطروحه ایشان بود.
 

 
2-5- مهندس محمدی معاون محترم اداره کل راه­آهن استان تهران
آقای مهندس محمدی معاون محترم اداره کل راه­آهن استان تهران با معرفی خطوط اداره کل راه­آهن تهران، به مسیرهای ریلی موجود و در حال احداث با مبدأ (/مقصد) تهران پرداختند. سپس با معرفی مشخصات مسیرهای ریلی محصور شده توسط شهر در تهران، محدوده­هایی را که نیازمند دیوار کشی فوری هستند را مطرح کردند. مهندس محمدی با اشاره به مهمترین نقاط حادثه خیز در مسیرهای ریلی تهران (16 نقطه) به چالش­های مواجهه با دیوار کشی برای کاهش حادثه خیزی اشاره کردند که بطور اجمالی چالش های مذکور در ذیل آمده اند:
  • نارضایی های مردم ساکن مجاور نرده و یا دیوارحریم، ناشی از تقسیم شدن منطقه به دو بخش شمالی - جنوبی و یا غربی - شرقی و تاثیر سوء آن در روابط اجتماعی و تبادلات فرهنگی مردم و بعضا کاهش ارزش زمین میگردد.
  • بعضی از مردم در مناطق نرده کشی شده تقاضای احداث دیوار و نیز برخی دیگر، از مناطق دیوار کشی شده تقاضای احداث نرده به دلایل متعدد- دارند.
  • بعد از ایجاد دیوار یا نرده مکانی امن برای معتادین و کارتن خوابها ایجاد می گردد.
  • در بعضی نقاط، گذر گاه مناسب جهت عبور عرضی ایجاد نشده است.
  • بروز مشکلات امنیتی در زیرگذرها بویژه در تاریکی شب.
  • عدم تمایل مردم منطقه به استفاده از روگذر بدلیل ارتفاع زیاد و تعدد پله ها.

نمایه
7 سخنرانی مهندس محمدی، معاون اداره کل راه آهن استان تهران- 9/12/1396
با توجه به چالش­های فوق، مهندس محمدی پیشنهاداتی را جهت تعدیل چالش­ها ارائه دادند که در ذیل به آنها اشاره شده است؛
  • ایجاد موانع سازگار با ذائقه فرهنگی مردم منطقه جهت جلوگیری از عبور عرضی از خط.
  • تدارک امکانات مناسب همچون پله برقی و روشنایی کافی در پلها و زیرگذرها.
  • امکان مسدود نمودن شبانه عبورگاهها به دلایل امنیتی.
  • تدوین و آموزش فرهنگ زندگی در کنار خطوط به مردم منطقه.
  • ایجاد فضای بازی و تفریحی متناسب با تراکم جمعیتی در مناطق مجاور خطوط در محدوده شهری توسط شهرداری ها.
پایان بخش مباحث آقای مهندس محمدی ذکر خاطره­ای جذاب از تجارب طولانی خود در صنعت راه­آهن بود که ریشه در فرهنگ و علاقه عامه مردم داشت. او به دعوت از دهقان فداکار (مرحوم ریزعلی خواجوی) بعنوان همکار راه­آهن  در نمایشگاه فعالیت­ها و ارتباطات مردمی در غرفه راه­آهن اشاره کرد که با استقبال بی­سابقه و علاقمندی مردم و مصاحبه و دیدار دهقان فدارکار بود که حکایت از علاقه و خاطره خوب مردم از راه­آهن دارد.


نمایه 8 مرحوم ریزعلی خواجوی (دهقان فداکار)
در انتهای صحبت سخنرانان اشاره شده خلاصه و سنتز مباحث ارایه شده توسط دبیر جلسه اقای دکتر رضا خیرالدین صورت گرفت و بخش نخست نشست به پایان رسید و در ادامه حضار به استراحت و پذیرایی و بحث حضوری پرداختند.

نمایه 9 بحث حضوری شرکت کنندگان در زمان استراحت و پذیرایی
 در زمان استراحت فاصله بین دو جلسه و مباحث حضوری فرصتی بود تا مدیران و متخصصین به بازدید از آتلیه طرح مدیریت و ساماندهی منظر ریلی پرداختند که آقای مهندس زند به توضیح فرآیند و پیشرفت کار طرح و نیز رویکردهای اصلی برای طراحی راهبرد طرح در دو قسمت مشهد و تهران پرداختند.

نمایه
10 توضیحات آقای مهندس زند، مشاور عالی و عضو شورای راهبردی طرح مدیریت و ساماندهی منظر ریلی، 9/12/1396

نمایه 11 مدیران و متخصصین مسائل شهر و صنعت راه آهن در بازدید از آتلیه طرح ساماندهی منظر ریلی 9/12/1396
در ادامه بازدید از آتلیه طرح، آقای مهندس مختارزاده مدیر تعامل شهر و ریل اداره کل ساختمان و تأسیسات راه­آهن به بیان نکاتی در زمینه تعیین محدوده های مورد مطالعه طرح و اولویت های کارفرما در ساماندهی محورهای مورد مطالعه پرداختند و ضرورت هایی از نحوه مطالعه مسیر را روی مسیرهای مورد مطالعه پروژه تشریح کرده و اولویت­هایی را در قسمت­هایی از مسیرهای ریلی منتهی به ایستگاه تهران روی نقشه­های طرح به حاضران توضیح دادند.

نمایه
12 توضیحات آقای مهندس مختارزاده، مدیر تعامل شهر و ریل اداره کل ساختمان و تأسیسات راه آهن به حاضران در آتلیه طرح روی مشخصات و اولویت های مسیرهای مورد مطالعه طرح ساماندهی منظر ریلی، 9/12/1396
3- مباحث جلسه دوم: " کنش­ها و رویکردهای ساماندهی منظر ریلی"
3-1- دکتر آل هاشمی؛ عضو کمیته راهبردی پروژه مطالعاتی "برنامه­ریزی مدیریت و ساماندهی منظر دیداری خطوط ریلی کشور"
این جلسه با ارائه خانم دکتر آل هاشمی آغاز شد، ارائه خانم دکتر آل هاشمی با عنوان منظر ریلی نگاهی نو به راه­آهن، به مفهوم سازی منظر ریلی و مطالب مرتبط به آن پرداختند خانم دکتر آل هاشمی با تعریف منظر آن را بعنوان دیده­ای عینی- ذهنی معرفی کردند و راه­آهن را صحنه و بستر شکل گیری روایات، داستان ها، سرگذشت ها و سرنوشت ها قلمداد کردند. ایشان بحث خود را با هنرمندی با خوانش تخصصی و منظرین داستان دهقان فداکار آغاز و ادراک منظرین از رابطه شهروندان با عبور قطار و راه­آهن را بازگویی کرد.

نمایه
13سخنرانی دکتر آل هاشمی، داستان ریزعلی خواجوی و خوانش منظرین آن
دکتر آل هاشمی منظر ریلی را رویکردی چند بعدی بیان کردند که پدیده­ای اجتماعی- تکنیکی است که مسافران ریلی را همسان با مجاورین مسیر ریلی در نظر می­گیرد. بنابر اظهار ایشان در رویکرد چند بعدی منظر، منظر ریلی به عناصر و مؤلفه­های بصری خلاصه نمی­شود و مؤلفه­های زیست­محیطی، اقتصادی، اجتماعی، فرهنگی و ارزش­های ذهنی در آن اهمیت می­­یابد. طبق این تعریف مؤلفه­های منظر ریلی عبارتند از: مؤلفه­های طبیعی، فرهنگی، تاریخی، مردمی- اجتماعی و مؤلفه­های انسان­ساز.
دکتر آل هاشمی با مفهوم­سازی منظر ریلی، به تعریف ساماندهی منظر ریلی اشاره کردند؛ مقصود از ساماندهی منظر ریلی شناخت و خوانش منظر، ارزشگذار مولفه­های مختلف آن و نمایاندن و ساماندهی دید به سمت آنها و ادراک از آنهاست.
در این ارائه بر اساس تعریف فوق، ساماندهی منظر ریلی نیازمند بکارگیری اصولی به شرح ذیل است؛
  1. پایبندی به اصل کل نگری منظر و به رسمیت شناخت مؤلفه های متنوع شکل دهنده به آن
  2. پایبندی بر اصل پیوستگی منظر در ابعاد مختلف
  3. پایبندی بر اصل مداخله حداقلی در منظر (minimal intervention) در ساماندهی منظر ریلی
  4. پایبندی به اصل اصالت دادن به منظر بومی و اصالت بخشیدن به بوم
  5. پایبندی به اصل اصالت بخشیدن به ادراکات مختلف از منظرریلی
الف ) ادراک ساکنین و مخاطبین اطراف مسیر ریلی
ب ) ادراک مسافرین یا استفاده کنندگان خط آهن از محیط اطراف
 
بنابه گفته دکتر آل هاشمی، پایبندی و بکارگیری اصول فوق نیاز به تغییرات ساختاری در ارکان سازمانی و رویکردی دارد که از جمله آن می­توان به موارد زیر اشاره کرد؛
  • تغییر نگاه به راه­آهن
  • تغییر در ترکیب گروه و چارت سازمانی طراحی و مدیریت مسیرهای ریلی
  • ایجاد یکپارچگی و پیوند میان سازمان­ها و ارکان­های متنوع تأثیرگذار و تأثیرپذیر
  • یافتن روش­هایی برای بهبود مشارکت با ساکنین و منتفعان
  • کاهش تأثیرات نامطلوب اجتماعی- محیطی
 
3-2- مهندس منصور زند؛ مشاور عالی طرح ساماندهی منظر ریلی
پس از مفهوم­سازی منظر ریلی و ساماندهی آن توسط خانم دکتر آل هاشمی، مهندس منصور زند ارائه خود را با عنوان فرآیند چند سطحی هدف گذاری تا برنامه ریزی در ساماندهی منظر ریلی آغاز کردند. مهندس زند با ارائه مطالبی در زمینه اهمیت منظر ریلی، مهمترین و ایمن­ترین وسیله نقلیه مسافرت خانوادگی را، قطار خواندند که همواره موجب خاطره­سازی برای مخاطبان شده است. اما در عین حال خط آهن شهر و  محله ها را دوپاره  می کند ، خانه های کنار خط آهن نمای خوب  ندارند. کنار خط آهن زباله­ی بیشتری دیده می شود. خانه های کنار خط آهن  ارزش کمتری دارند. کنار خط آهن  جرایم  بیشتری اتفاق می افتد. مهندس زند با اشاره با رویکرد و راه­حل فعلی متولیان در خصوص چالش­های مذکور (دیوار کشی حریم راه­آهن) به دنبال راه­حلی دیگر بودند.

مهندس زند در ادامه فرآیند هدف گذاری پروزه مطالعاتی برنامه­ی مدیریت و ساماندهی منظر دیداری مسیرهای ریلی کشور، را ارائه کردند که به صورت زیر است؛
آرمان خود را از قانون و  مقدسات آموختیم.                                                                                                                        هدف خود را از طرحهای شهرسازی برداشتیم.                                                                                                                                     خط مشی را از دولتمردان و مدیران شهر خواستیم.
مردم  ومتخصصان   هم   روشها  را   گفتند اما راهبرد نداشتیم و نمی دانستیم راهبرد ها چگونه ساخته می شود ؟
در ادامه مهندس زند به نحوه تدوین راهبردهای پروژه مطالعاتی مذکور اشاره کردند.
راهبردهایی تدوین کردیم  که بر اساس :   
*   توان ها و محدودیت های راه آهن باشد،
*   خواست مخاطبان و  ساکنان باشد     ،
*   خواست  مدیران و تجربه­های آنان باشد،
*   فرصت ها و تهدیدهای فعالیت راه آهن باشد،
تحلیل یکپارچه  از مساله ضرورت دارد.

 
سپس با ارائه تحلیل یکپارچه از بستر مسیرهای ریلی راهبردهای را در چهار دسته تدافعی، اقتضایی، اطباقی و تهاجمی که هریک ویژگی­های خاص خود را دارند ارائه کردند که در مستندات مطالعات طرح بر حسب شرایط هر یک از مسیرهای مورد مطالعه بطور مبسوط به آنها پرداخته شده است.
3-3- آقای دکتر رضا خیرالدین، دبیر نشست و مجری طرح ساماندهی منظر ریلی
ارایه سوم این نشست مرتبط به آقای دکتر رضا خیرالدین، دبیر و مجری طرح بود که با عنوان  نگاهی به تعامل شهر و راه آهن؛ چالش ها و مسائل ساماندهی منظر مسیرهای ریلی (موردکاوی مسیرهایی در تهران و مشهد) آغاز شد. دکتر خیرالدین با معرفی مسیرهای مورد مطالعه پروژه مطالعاتی مدیریت و ساماندهی منظر دیداری مسیرهای ریلی کشور (در تهران و مشهد)، به نگرش اسناد فرادست در خصوص مسیرهای ریلی درون­شهری پرداختند که غالبا نگرش آنها به صورت زیر خلاصه می­شد؛
  • مسیر ریلی بعنوان عنصر مزاحم و در تقابل با بافت مسکونی همجوار
  • در نظر گرفتن مسیر ریلی و حرایم آن بعنوان پهنه غیر قابل مداخله
  • رویکرد منفعلانه نسبت به مسیر ریلی و خواستار انتقال به بیرون شهر         
 
دکتر خیرالدین با پرداختن به حوزه­های مورد بررسی مسیرهای ریلی در سه سطح مداخله (حریم 17 متری)، بلافصل(100 متر بعد از حریم) و راهبردی (بعد از 117 متر)، کنشگران و همکاری آنها، نحوه مداخله و امکان مداخله، کیفیت و ماهیت برنامه ها و اقدامات را در هر یک از سه حوزه مذبور متفاوت دانست. این ارائه با بررسی چالش­های عمومی منظر مسیرهای ریلی در قالب الف) بصری و کالبدی فضایی، ب) عدم امنیت و فقدان ایمنی ناشی از گسست فضایی، ج) تنزل اجتماعی-فرهنگی  و فضاهای بزه کاری، به بیان تصویری هر یک از چالش­ها پرداخت.
دکتر خیرالدین دسته بندی هر یک از چالش­ها را در قالب موارد زیر ارائه و مورد بحث و بررسی قرار داد؛
الف: اغتشاشات بصری
  • ساخت و سازها و تراکم ساختمانی ناهماهنگ در بافت مجاور مسیر ریلی
  • اغتشاش بصری در حریم اطراف مسیر ریلی، زباله ها و نخاله ها
  • انباشتگی مسیر با ادوات و تجهیزات  رهاشده
  • کاربری‌های بزرگ مقیاس در حوزه مداخله با جداره و نماهای رها شده
  • مناظر نازل مراکز اسقاط و دپوی مصالح درکاربری‌های ناسازگار و بی سامان
  • عدم رعایت حریم ریلی و تصرف آن در برخی نقاط
  • انباشت زباله و نخاله در حریم مسیر ریلی
ب: گسست بافت شهری همجوار با مسیر ریلی
  • ایجاد لبه های و فضاهای  مسئله دار و غیر ایمن
  • عدم رعایت حریم ریلی و تصرف آن در برخی نقاط و فضاهای ناایمن
  • مداخله‌های موضعی مدیریت شهری در حوزه بلافصل (تملک پلاک‌ها در جریان نوسازی و تعریض معابر)
  • فقدان جداره سازی های مشرف به مسیر
  • فضاهای خالی بلاتکلیف در جداره مسیر ریلی
ج: تنزل اجتماعی مسیر و جداره ها (پیچیدگی های ساماندهی منظر ریلی: راه حل ها هم مسئله می شوند)       
  • معضلات و آسیب­های اجتماعی حتی در ابزارهای پیوند و یکپارچگی شهری
  • فضای سبز در جداره مسیر ریلی بعنوان یک تهدید
  • ناامنی و فقدان نظارت اجتماعی بر زیرگذرهای  عابر پیاده برای اتصال بافت
  • سیطره دیواره صلب حائل و دیوار یکنواخت جداکننده مسیر از بافت شهری
  • فقدان یکپارچگی و همسویی سیاست‌ها و نیروهای مؤثر در منظر ریلی
  • آلودگی صوتی مسیر ریلی و تأثیر آن بر کاربری­های نیازمند سکوت
  • رهاشدن تقاطع در مسیر ریلی با شریان­های شهری به مثابه ظرفیت­های منظرین

نمایه
14 سخنرانی دکتر رضا خیرالدین مجری طرح ساماندهی منظر ریلی- 9/12/1396
پس از بیان چالش­های مسیرهای ریلی تهران و مشهد، دکتر خیرالدین به ساماندهی از مقیاس کلان تا خرد ( چشم­انداز، اهداف کلان، اهداف خرد یا عملیاتی و راهبردها) پرداختند. در انتهای دکتر خیرالدین به شرح مختصری از ایده­ها برای رفع چالش­های مذکور (نظیر استفاده از دیواره­های مشبک و شفاف به جای دیوار بتنی حریم و نورپردازی برخی عناصر و غیره) پرداختند.
4- پرسش و پاسخ و سنتز نهایی
                                                 
پس از اتمام ارایه آقای دکتر خیرالدین و متولیان و متخصصین امور مدیریت شهری به بحث­های تکمیلی و نقدهای خود پیرامون مسایل بافت­های مجاور مسیرهای ریلی پرداختند. آقای مهندس علی خانی معاون برنامه­ریزی و هماهنگی سازمان نوسازی شهر تهران به نقش و جایگاه فضاهای ایستگاهی راه­آهن در ادبیات و فرهنگ شهری پرداختند که ریشه­های فرهنگی عمیقی در زندگی مردم و زمان­ها و داستان­ها نیز دارد. از دید ایشان مسیرها و ایستگاه­های ریلی بعنوان بخشی از زیرساخت­های شهر و برای شهر بشمار می­روند. لذا انتظار این است که طرح­های ساماندهی اینها نباید منجربه محدود کردن حقوق مردم و روند نوسازی و روان سازی جریان نوسازی بافت­ها و خانه­های مردم شود. در حالیکه تعیین برخی حریم­ها و محدودیت­های ناشی از آن عملا باعث رکود و تنزل بافتها و املاک نزدیک مسیرهای ریلی می­شود. عدم هوشمندی در تدوین ضوابط و مقررات حریم­های ریلی ممکن است نتیجه­ای معکوس در پویایی و نوسازی بافت­های شهری شود. صحبت­های آقای مهندس خانی از سازمان نوسازی تهران پیرامون عدم توافق شهرداری و راه­آهن در بازآفرینی و استفاده از فضاهای شده مسیر راه­آهن غرب، راه­آهن را مورد نقد قرار داد. ضرورت تعامل بیشتر بین کنشگران در تعامل شهر با مسیرهای ریلی شد.

نمایه 15 آقای مهندس علی خانی معانت برنامه ریزی و هماهنگی سازمان نوسازی شهر تهران، 9/12/1396
در ادامه پرسش و پاسخ حضار از جمله خانم دکتر ابراهیم نیا عضو هیأت علمی شهرسازی دانشگاه شهید بهشتی پیرامون موضوع منافع کنشگران و نحوه رعایت حقوق ساکنان بافت­های همجوار مسیرهای ریلی و امکان آن را مورد نقد قرار داد که با پاسخ و همفکری برخی دیگر از همکاران و متولیان تخصصی قرار گرفت.
خانم دکتر عرفانیان عضو هیأت مدیره شرکت عمران و بهسازی بافت­های شهری وزارت راه و شهرسازی نیز از منظر خاصی موضوع را نقد کرده و روی ارتباط ساماندهی منظر مسیرهای ریلی در نقش کلان خطوط و شبکه ریلی کشور پرداختند. تأکید ایشان روی همگرایی این موضوع با ابعاد کلان­تر آن و انطباق آن با هدف توسعه کلان شکه ریلی بین شهرها بود.

نمایه 16 خانم دکتر عرفانیان، عضو هیات مدیره شرکت عمران و بهسازی بافت های شهری وزارت راه و شهرسازی 9/12/1396


پرسش و پاسخ­های مختلف حضار و مدیران و متولیان بحث ساماندهی منظر ریلی پاسخ ها و توضیحاتی را در تعامل و تعارض بافت­های شهری با توسعه و ساماندهی مسیرهای ریلی را در برداشت که نهایتا شروع خوبی را برای همگرایی کنش­های مختلف در رابطه با شهر و ریل و همسویی و همکاری کنشگران مختلف توسعه شهری با توسعه ریلی را نوید می­داد که می­تواند در دستور کار نشست­های کاری و تصمیم­سازانه بعدی توسط سیاستگزاران بخش­های تخصصی مدیریت شهری و توسعه شبکه زیرساخت های ریلی باشد.
دفعات مشاهده: 624 بار   |   دفعات چاپ: 178 بار   |   دفعات ارسال به دیگران: 0 بار   |   0 نظر

CAPTCHA code
   
سایر مطالب این بخش سایر مطالب این بخش نسخه قابل چاپ نسخه قابل چاپ ارسال به دوستان ارسال به دوستان
Persian site map - English site map - Created in 0.23 seconds with 45 queries by YEKTAWEB 3754