انسان در هر موقعيت و جايگاهي كه باشد، براي كسب دانستنيهاي بيشتر و افزودن اطلاعات مفيد و غني ساختن محتواي ذهن، بايد فرصتي را به مطالعه اختصاص دهد. دانشجويي كه با قواعد درست مطالعه كردن آشنا نيست، هر چه تلاش كند در واقع استعدادهاي درخشان و خدادادي را مي فرسايد و از اين همه كوشش ثمر دلخواه و مفيد را كسب نمي كند. در چگونگي مطالعه كردن رعايت چند نكته ضروري مي باشد كه در ذيل به آنها اشاره مي كنيم:

  الف-سعي كنيد كه در هنگام مطالعه، ذهن خود را در نوشته مذكور متمركز نمائيد و به چيزي جز آنچه مي خوانيد نينديشيد. عنصر حضور ذهن مهمترين عامل در يادگيري است.

  سادگي مكان مطالعه، ساكت بودن محيط مطالعه در حفظ تمركز نقش دارند. اگر از هر گوشه اطاق تصويري رنگين آويخته باشد، در زير شيشه ميز مطالعه عكس دوستان و طبيعت و اشعار حافظ گذاشته شده باشد، و يا محل مطالعه پر همهمه و شلوغ باشد، در چنين حالاتي بسختي مي توانيد در نوشته خود متمركز شويد و تامل كنيد.

  ب-به علامتگذاري عادت كنيد.

  بكوشيد كه در هنگام مطالعه در زير مطالب مفيد و لازم خط بكشيد و يا علامت بگذاريد ، خوب است كه با يك مداد رنگي اين كار را بكنيد. اين امر علاوه بر افزايش تمركز شما باعث مي شود كه بار ديگر لازم نباشد كه همه كتاب را با تمام زوايا و تكرارهاي غيرلازم و مطالب نامفيد مطالعه كنيد.

  ج-تا مي توانيد مطالب را تند بخوانيد.

  البته تندخواني با سرسري خواندن و بي اهميت ديدن مطالب تفاوت دارد. تندخواني همراه تمركز سفارش مي شود. اين امر نياز به تمرين و ممارست دارد. امروزه دانشمندان ثابت كرده اند كه اگر دانشجويي تندخوان باشد، از دانشجوي كندخوان بيشتر مي فهمد و نمره بهتري مي گيرد، زيرا در تندخواني رابطه و پيوند كلمات و جملات از ميان نمي رود و خيلي زود در ذهن جاي مي گيرد. مهمترين نكته در تندخواني «عبارت خواني» است. در شيوه تندخواني شخص، حروف را در كنار هم و كلمات را يكي پس از ديگري نمي خواند بلكه چشم را از عبارتي به عبارت ديگر مي برد. اين امر در آغاز سخت و دشوار است ولي به مرور زمان و با انجام ممارست و كسب مهارت، آسان و لذت بخش مي گردد و انسان از مطالعه لذت بيشتري مي برد.

  د-سعي كنيد كه بي صدا بخوانيد.

  عده اي از دانشجويان مي گويند ما بايد بلند بلند بخوانيم تا چيزي را بفهميم. بايد گفت دقيقاً برعكس است. اگر انسان به صورت صامت بخواند، بيشتر مفيد است. زيرا بلند خواني هم سرعت خواندن را به نصف كاهش مي دهد و هم با وجود آن ، تمركز سخت مي شود.

  ه- اگر كتابي يا نوشته اي را مي خوانيد، در صورت توان از آن يادداشت برداريد.

  نكته هاي برجسته و مهم را در جايي ثبت كنيد و يا اگر مي توانيد آن را خلاصه برداري كنيد. اين امر حايز اهميت فراوان است و براي رسوخ مطالب در ذهن و همچنين مراجعت دوباره ، سودمند مي گردد.

  و-توجه به عبارات و جملات اساسي از مهمترين نكاتي است كه بايد در هنگام مطالعه به آن توجه شود.

  كساني كه در كار مطالعه و حفظ مطالب در «يادآوري» آن موفق هستند، حتماً نبايد داراي هوش و حافظه استثنايي باشند. هوش و حافظه همه افراد بشر استثنايي است. فقط اين قبيل افراد توجه خاصي به كلمات، عبارات و جملات اساسي داشته و به هنگام خواندن به همين كلمات و عبارات توجه كرده و آنها را به ذهن مي سپارند. بعد به هنگام پس دادن آن، اصل مطلب را به نوع و طريقي كه خود مايلند بيان مي كنند . هنگام مطالعه بايد روي نكات توجه كنيم نه آنكه همه مطالب را به صورت يكسان بخوانيم كه نه همه نوشته را بفهميم و نه نكات مورد نظر را.

  ي-خواندن و به خود پس دادن، يكي از مؤثرترين راههاي افزايش بازده در مطالعه ، خواندن و براي خود بازگو كردن است . اين عمل در شخص ايجاد انگيزش مي كند.

  منابع:

  1-اخلاق دانشجويي نوشته: نجفعلي ميرزايي

  2-مشاوره تحصيلي نوشته: سيداحمد سعيدي

  3-نشريه مشترك دفتر مركزي و مركز مشاوره دانشگاه تهران

  تهيه و تنظيم:

  نيلوفر اميرزاهدي

  كارشناس روان شناسي باليني

بالا