دفاعیه دکتری

دانشجو نظام الدین عنبری روزبهانی در تاریخ 23 بهمن 95ساعت 11:00از پایان نامه خود تحت عنوان "ارائه یک مدل مفهومی در تحلیل ساختار فرمی پوسته های سازگار با محیط " در آمفی تئاتر دانشکده معماری دفاع خواهند نمود.اطلاعیه دفاع

چکیده

با تشدید بحران‌های زیست‌محیطی و مصرف بی­رویۀ انرژی، موضوع معماری­های سازگار با محیط که حداقل مصرف انرژی و تولید آلودگی را در پی داشته­ باشند به یکی از مهم‌ترین چالش‌های معاصرِ معماری بدل گردیده است. افزایش نگرانی‌ها در این حوزه منجر به پیدایش سبک‌های مختلفی از معماری­های به‌اصطلاح پایدار شده است که علیرغم برخورداری از اصول بنیادین مشترک، عموماً از ساختار مفهومی مشخص و قابل‌تعمیمی برخوردار نبوده، تصویر جامعی از طراحی پایدار ارائه نمی­دهند. از سوی دیگر نتایج مطالعات حاکی از آن است که یک ساختمان پایدار یا انرژی کارا ممکن است به معنای یک معماریِ باکیفیت نباشد. بنابراین متخصصین و محققین در پی دستیابی به چارچوب‌های نظری و مفهومی درستی در زمینۀ طراحی­های پایدار هستند که به یک معماری باکیفیت نیز بیانجامد. پژوهش حاضر ضمن نقد و تشریح مناسبات موجود میان معماری و پایداری، سعی دارد تا از طریق ادغام دو مفهوم کلان پایداری و تکتونیک در معماری، چگونگی دستیابی به مدلی مفهومی در تحلیل ساختار فرمی پوسته­های سازگار با محیط را موردتحقیق قرار دهد.

در این پژوهش، ابتدا از طریق نقد و بررسی نظریه­ها، مفاهیم، انگاره­ها و رویکردهای مختلفِ معماری پایدار، چارچوب نظری رساله تحت عنوان پایدارسازی معماری، طرح گردیده و در ادامه، سعی شده است تا در قالب این چارچوب و از طریق ایجاد هم­نهشتی میان دو ایده کلان «تکتونیک» و «پایداری»، مدل مفهومی پژوهش به‌منظور شناخت زوایای جدیدی از مناسبات میان معماری و پایداری استخراج گردد. به این منظور، پژوهش حاضر از روش تحقیق داده بنیاد (Grounded Theory) برای تحلیل کیفی و ساختاربندی متون، مدارک و مستندات مستخرج از 34 نمونه پروژه در گستره­ معماری­های پایدار، بهره می­گیرد. با اتخاذ این روش و به‌منظور ارائه پاسخ‌های شفاف به پرسش‌های پژوهش، ابتدا چارچوب مفهومی رساله با عنوان تکتونیک پایدار تبیین شده سپس با استفاده از پارامترهای تکتونیکی، مدلی به‌منظور تجزیه‌وتحلیل ساختار فرمی و کالبدی معماری­های پایدار ارائه گردیده است که به ساده­ترین شکل ممکن، کنش متقابل عناصر تشکیل­دهنده ساختار کالبدی معماری (خرد و کلان) و ابعاد پایداری را نمایش می­دهد و از این طریق قابلیت ارزیابی و خوانش طراحی­های پایدار بر مبنای عوامل تکتونیکی را فراهم می­نماید. در انتها مدل‌های زمینه­ای و مقولات بنیادین معطوف به رویکردهای اصلی کشف‌شده در پژوهش با در نظر گرفتن شرایط علی، زمینه­ای و مداخله­گر مربوطه ارائه شدند تا به این وسیله امکان نقد و گونه­بندی رویکردهای غالب معماری­های پایدار به سه دسته اصلیِ معماری­های اصلاح­کننده، مولد و مولد پایدار فراهم گردد. نتایج تحقیق حاکی از آن است که نه‌تنها می­توان ساختار پیچیده فرمی و روش‌های گوناگون سازمان‌دهی پوسته­های خارجی هر معماریِ منتسب به پایداری را بر اساس پارامترهای تکتونیکی ساده­سازی نموده و مورد تجزیه‌وتحلیل قاعده­مند قرار داد بلکه از این طریق می­توان رویکرد­های غالب طراحی­ را تعیین نمود. بر این اساس معماری­های پایدار با محوریت مقولات بنیادین خود (اصالت پایداری، اصالت معماری و اصالت کنش متقابل معماری و پایداری) به سه گونه اصلی از یک طیف تقسیم­بندی می­شوند که تمایزات آن‌ها در ساختار کالبدی از تفاوت‌های موجود در روابط میان پارامترهای تکتونیکی با ابعاد پایداری ناشی می­شود.

 واژگان کلیدی: معماری پایدار، پایدارسازی معماری، تکتونیک، تکتونیک پایدار، چارچوب نظری، چارچوب مفهومی، ساختار کالبدی.