خانم سارا سليمانی در تاريخ 7/11/88 از رساله دکترای خود تحت عنوان " بهبود آموزش سازه در معماری با تاکيد بر محتوا ، روش و رسانه" به راهنمايی آقايان دکتر هاشم نژاد و دکتر گلابچی دفاع نمود.

  چکــــــــــــيده

  بررسيها در ارتباط با آموزش درس سازه به دانشجويان معماری مويد اين است روشهايی که امروزه در عرصه آموزش سازه در دانشکده های معماری بکار گرفته می شوند، برای بيشتر دانشجويان ناکافی هستند. از سوی ديگر بی توجهی به آموزش سازه مشکلات متعددی را در عرصه فعاليت حرفــه ای فراهم ساخته و از اين طريق هزينه های غيرضروری فراوانی به دولتـــها تحميل شده است. بر اين اساس به منظور حل مشکلات فعلی آموزش سازه هدف رساله حاضر بازنگری برنامه درسی سازه در رشته معماری با تأکيد بر محتوا، روش و رسانه تعريف گرديد. فرضيه اين تحقيق عبارت است از:

  از آنجاييکه عناصر هر برنامه آموزشی به يکديگر وابسته و از تعامل و تأثير متقابل برخوردارند:

  در تدوين برنامه آموزشی سازه، بازنگری و اصلاح همزمان محتوا، روش تدريس و رسانه های آموزشی، بر بهبود يادگيری و انتقال کاربردی دانش آموخته شده از درس سازه به عرصه طراحی معماری مؤثر می باشد.

  اگر در انتخاب محتوای آموزشی بر اصول و مفاهيم کاربردی و ساختار کيفی تأکيد گردد و محاسبات رياضی و تحليلهای سازه ای بصورت محدود و کنترل شده آموزش داده شوند و از روش تدريس حل مسأله استفاده شود و محتوا با استفاده از چندرسانه (مالتی مديا)ی آموزشی با ساختار سه بعدی و گرافيکی ارائه گردد، يادگيری و انتقال کاربردی دانش آموخته شده از سازه به عرصه طراحی معماری تحت تأثير قرار می گيرد.

  در پژوهش حاضر از روش تحقيق پيمايشی، روش تحليل محتوا و روش آزمايشی با طرح گروههای همتا و پس آزمون با گروه کنترل استفاده گرديد. روش نمونه گيری در تحليل محتوا غيرتصادفی قضاوتی، در انجام مصاحبه ها غيرتصادفی ساده و در آزمون خرپا تصادفی ساده بوده است. جامعه اين پژوهش شامل کتابهای آموزشی سازه در معماری، دانشجويان کارشناسی و کاردانی رشته معماری، معماران و مهندسين سازه و اساتيد معماری درگير با آموزش سازه می باشد. در ابزار اندازه گيری از مصاحبه ها و پرسشنامه های باز، آزمون خرپا و نگرش سنج در ارتباط با آموزش چندرسانه ای بهره گرفته شد.

  يافته های تحقيق نشان داد جهت آزمون (فرضيه) اينکه آيا بازنگری محتوا و روش تدريس حل مساله و استفاده از چندرسانه های آموزشی منجر به يادگيری و انتقال بهتر دانش می گردد، مبحث خرپا از درس سازه انتخاب و با عنايت به مطالعات مباحث محتوا، روش تدريس حل مساله و چندرسانه ها، يک چندرسانه آموزشی تهيه و در دو کلاس کاردانی و کارشناسی آموزش داده شد. يافته های آزمون خی دو و t نشان داد که بازنگری محتوا و استفاده از روش حل مساله با ابزار ارائه چندرسانه های آموزشی منجر به يادگيری و انتقال بهتر دانش می گردد.

  پس از اثبات فرضيه پژوهش به منظور اطلاع يافتن از اينکه اهداف و صفاتی که پژوهشگر در بکارگيری چندرسانه ها در پی برآورده شدن آن بوده به چه ميزان بر آورده شده است پس از اتمام آموزش يک پرسشنامه بسته با طيف بلی- خير تهيه و در اختيار دانشجويان گروه آزمايشی در هر دو مقطع کاردانی و کارشناسی قرار داده شد. از اين دانشجويان در مورد 7 ويژگی از چندرسانه ها (تصويرسازی، سرعت در يادگيری، خودآموزی، ماندگاری و انتقال دانش، کارايی آموزش، سهولت استفاده، تازگی و جذابيت) سئوال شد. نتايج نشان داد از ديدگاه دانشجويان تمامی اهداف مورد توجه به ميزان قابل قبولی تحقق يافته اند. کمترين مقدار به سرعت در يادگيری و بيشترين مقدار مربوط به تصوير سازی اختصاص يافت.

  يافته های پژوهش:

  آموزش سازه به معماران را می توان در 5 بخش قابل تقسيم بندی نمود:

  1. مفهوم سازه؛

  2. اصول استاتيک؛

  3. مصالح سازه اي؛

  4. سيستم های سازه اي؛

  5. نمونه های معماری.

  يافته های پژوهش نشان داد که بازنگری محتوا واستفاده از روش حل مساله با ابزار ارائه چندرسانه های آموزشی به تنهايی می تواند منجر به يادگيری و انتقال بهتر دانش گردد، همچنين يافته ها نشان داد اگر اين موضوع با موارد زير تلفيق و هماهنگ گردد می تواند به ميزان بيشتری در بهبود آموزش سازه در معماری تاثيرگذار گردد:

  جلوگيری از آموزش مجرد؛ يکی از مهمترين ايرادات وارد بر آموزش فعلی سازه آموزش مجرد سازه می باشد. به منظور جلوگيری از آموزش مجرد که منجر به تربيت مهندس سازه می گردد نه معمار از روش تحقيق پيمايشی راهکارهای زير استخراج گرديد:

  حضور همزمان استاد سازه و معماری در سرکلاسهای طراحی معماری بمنظور تمرين سازه در سر کلاسهای طراحی ؛

  آموزش سازه با نگاه به معماري؛

  آموزش بايد از مفهوم سازه (مبحث اول) آغاز و دوباره به آن ختم گردد؛

  تعريف پروژه مشترک بين دانشجويان سازه و معماری .

  شروع آموزش سازه از ابتدای آموزش معماري؛

  تغيير تفکر "سازه را بايستی به مهندس سازه واگذار کرد"؛

  همراهی آموزش دانشگاهی با فعاليتهای غيردانشگاهي؛

  استفاده و آموزش نرم افزارهای تحليل سازه در کلاسهای آموزش سازه در رشته معماری.