خانم سارا سليماني در تاريخ 7/11/88 از رساله دكتراي خود تحت عنوان " بهبود آموزش سازه در معماري با تاكيد بر محتوا ، روش و رسانه" به راهنمايي آقايان دكتر هاشم نژاد و دكتر گلابچي دفاع نمود.

  چكــــــــــــيده

  بررسيها در ارتباط با آموزش درس سازه به دانشجويان معماري مويد اين است روشهايي كه امروزه در عرصه آموزش سازه در دانشكده هاي معماري بكار گرفته مي شوند، براي بيشتر دانشجويان ناكافي هستند. از سوي ديگر بي توجهي به آموزش سازه مشكلات متعددي را در عرصه فعاليت حرفــه اي فراهم ساخته و از اين طريق هزينه هاي غيرضروري فراواني به دولتـــها تحميل شده است. بر اين اساس به منظور حل مشكلات فعلي آموزش سازه هدف رساله حاضر بازنگري برنامه درسي سازه در رشته معماري با تأكيد بر محتوا، روش و رسانه تعريف گرديد. فرضيه اين تحقيق عبارت است از:

  از آنجاييكه عناصر هر برنامه آموزشي به يكديگر وابسته و از تعامل و تأثير متقابل برخوردارند:

  در تدوين برنامه آموزشي سازه، بازنگري و اصلاح همزمان محتوا، روش تدريس و رسانه هاي آموزشي، بر بهبود يادگيري و انتقال كاربردي دانش آموخته شده از درس سازه به عرصه طراحي معماري مؤثر مي باشد.

  اگر در انتخاب محتواي آموزشي بر اصول و مفاهيم كاربردي و ساختار كيفي تأكيد گردد و محاسبات رياضي و تحليلهاي سازه اي بصورت محدود و كنترل شده آموزش داده شوند و از روش تدريس حل مسأله استفاده شود و محتوا با استفاده از چندرسانه (مالتي مديا)ي آموزشي با ساختار سه بعدي و گرافيكي ارائه گردد، يادگيري و انتقال كاربردي دانش آموخته شده از سازه به عرصه طراحي معماري تحت تأثير قرار مي گيرد.

  در پژوهش حاضر از روش تحقيق پيمايشي، روش تحليل محتوا و روش آزمايشي با طرح گروههاي همتا و پس آزمون با گروه كنترل استفاده گرديد. روش نمونه گيري در تحليل محتوا غيرتصادفي قضاوتي، در انجام مصاحبه ها غيرتصادفي ساده و در آزمون خرپا تصادفي ساده بوده است. جامعه اين پژوهش شامل كتابهاي آموزشي سازه در معماري، دانشجويان كارشناسي و كارداني رشته معماري، معماران و مهندسين سازه و اساتيد معماري درگير با آموزش سازه مي باشد. در ابزار اندازه گيري از مصاحبه ها و پرسشنامه هاي باز، آزمون خرپا و نگرش سنج در ارتباط با آموزش چندرسانه اي بهره گرفته شد.

  يافته هاي تحقيق نشان داد جهت آزمون (فرضيه) اينكه آيا بازنگري محتوا و روش تدريس حل مساله و استفاده از چندرسانه هاي آموزشي منجر به يادگيري و انتقال بهتر دانش مي گردد، مبحث خرپا از درس سازه انتخاب و با عنايت به مطالعات مباحث محتوا، روش تدريس حل مساله و چندرسانه ها، يك چندرسانه آموزشي تهيه و در دو كلاس كارداني و كارشناسي آموزش داده شد. يافته هاي آزمون خي دو و t نشان داد كه بازنگري محتوا و استفاده از روش حل مساله با ابزار ارائه چندرسانه هاي آموزشي منجر به يادگيري و انتقال بهتر دانش مي گردد.

  پس از اثبات فرضيه پژوهش به منظور اطلاع يافتن از اينكه اهداف و صفاتي كه پژوهشگر در بكارگيري چندرسانه ها در پي برآورده شدن آن بوده به چه ميزان بر آورده شده است پس از اتمام آموزش يك پرسشنامه بسته با طيف بلي- خير تهيه و در اختيار دانشجويان گروه آزمايشي در هر دو مقطع كارداني و كارشناسي قرار داده شد. از اين دانشجويان در مورد 7 ويژگي از چندرسانه ها (تصويرسازي، سرعت در يادگيري، خودآموزي، ماندگاري و انتقال دانش، كارايي آموزش، سهولت استفاده، تازگي و جذابيت) سئوال شد. نتايج نشان داد از ديدگاه دانشجويان تمامي اهداف مورد توجه به ميزان قابل قبولي تحقق يافته اند. كمترين مقدار به سرعت در يادگيري و بيشترين مقدار مربوط به تصوير سازي اختصاص يافت.

  يافته هاي پژوهش:

  آموزش سازه به معماران را مي توان در 5 بخش قابل تقسيم بندي نمود:

  1. مفهوم سازه؛

  2. اصول استاتيك؛

  3. مصالح سازه اي؛

  4. سيستم هاي سازه اي؛

  5. نمونه هاي معماري.

  يافته هاي پژوهش نشان داد كه بازنگري محتوا واستفاده از روش حل مساله با ابزار ارائه چندرسانه هاي آموزشي به تنهايي مي تواند منجر به يادگيري و انتقال بهتر دانش گردد، همچنين يافته ها نشان داد اگر اين موضوع با موارد زير تلفيق و هماهنگ گردد مي تواند به ميزان بيشتري در بهبود آموزش سازه در معماري تاثيرگذار گردد:

  جلوگيري از آموزش مجرد؛ يكي از مهمترين ايرادات وارد بر آموزش فعلي سازه آموزش مجرد سازه مي باشد. به منظور جلوگيري از آموزش مجرد كه منجر به تربيت مهندس سازه مي گردد نه معمار از روش تحقيق پيمايشي راهكارهاي زير استخراج گرديد:

  حضور همزمان استاد سازه و معماري در سركلاسهاي طراحي معماري بمنظور تمرين سازه در سر كلاسهاي طراحي ؛

  آموزش سازه با نگاه به معماري؛

  آموزش بايد از مفهوم سازه (مبحث اول) آغاز و دوباره به آن ختم گردد؛

  تعريف پروژه مشترك بين دانشجويان سازه و معماري .

  شروع آموزش سازه از ابتداي آموزش معماري؛

  تغيير تفكر "سازه را بايستي به مهندس سازه واگذار كرد"؛

  همراهي آموزش دانشگاهي با فعاليتهاي غيردانشگاهي؛

  استفاده و آموزش نرم افزارهاي تحليل سازه در كلاسهاي آموزش سازه در رشته معماري.